Sep 22, 2017

Filmy

Książki

Humor

Kuchnia Ormiańksa

Aktualności

Waluta

Armenia

edit SideBar

Օրեր - Orer.eu

RSS feed: Orer News Site

Հայաստանի անկախության տոնը նշվեց Չեխիայում

Պրահայի գեղատեսիլ կենտրոնի Կայզերշտենյան պալատում սեպտեմբերի 21-ին հանդիսավոր ընդունելությամբ նշվեց Հայաստանի անկախության տոնը։

Պրահայի շաբաթօրյա դպրոցի սաները Սոնա Ստեփանյանի ղեկավարությամբ կատարեցին Հայասհանի եւ Չեխիայի հիմները, որից հետո ողջույնի խոսքով ներկաներին դիմեց Չեխիայում եւ Սլովակիայում Հայաստանի դեսպան Տիգրան Սեյրանյանը։

,,26 տարի առաջ, 70 երկարատեւ տարիներից հետո, 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանը հռչակեց իր անկախությունը՝ ստանալով ընտրողների մեծամասնության ,,այո,,  պատասխանը անկախ պետականությանը,,- ասաց Հայաստանի դեսպանը եւ ներկայացրեց, թե ինչպիսի դժվարությունների միջով է անցել անկախ երկիրը՝ հաստատելով նոր պետական, հասարակական եւ քաղաքական ինստիտուտներ։ Իհարկե, անցած տարիներին գրանցվել են ոչ միայն հաջողություններ, այլեւ եղել են սխալներ, որոնք աստիճփանաբար ուղղվում են, բայց ամենակարեւորը երկիրն առաջ  է շարժվում  ճիշտ ուղղությամբ։  Դեսպանն անդրադարձավ նաեւ սեպտեմբերի 2-ին լրացած Արցախի Հանրապետության 26-ամյակին, նշելով , որ մի օր էլ միջազգային հանրությունը կճանաչի Արցախի անկախությունը։ Նշելով, որ Հայաստանը ցանկանում է խաղաղություն եւ խաղաղ ճանապարհով Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի հանգուցալուծում, Տիգրան Սեյրանյանը հույս հայտնեց, որ կգա այն օրը, երբ Արցախը կդառնա անկախ ազգերի ընտանիքի անդամ։

Այնուհետեւ դեսպան Սեյրանյանը անդրադարձավ Հայաստան-Չեխիա հարաբերություններին, Հայաստան ՆԱՏՕ եւ Եվրամիություն զարգացող կապերին, շնորհակալություն հայտնեց այս տարի խորհրդարանի ստորին պալատի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման համար, ինչպես նաեւ նախագահ Զեմանին՝ չեխահայ համայնքին աջակցության նամակ ուղարկելու առիթով։

Դեսպան Սեյրանյանն իր շնորհակալանքի խոսքն ուղղեց նաեւ չեխահայ համայնքին, որը կարճ ժամանակամիջոցում կարողացել է ստեղծել համայնքային կառույցներ, եկեղեցի, դպրոց, պարբերական, եւ վաստակել բարի համբավ եւ ինտեգրվել Չեխիայի հասարակությունում։

Այնուհետեւ ներկաներին ողջույնի խոսքով դիմեց Չեխիայի արտգործնախարարի տեղակալ Յակուբ Դյուրը, ով շնորհավորելով հայ ժողովրդին եւ չեխահայ համայնքին Հայաստանի անկախության 26-ամյակի առիթով, նշեց, որ չնայած պետության երիտասարդ տարիքին, հայ ժողովուրդն ունի դարավոր պատմություն, հարուստ մշակութային ժառանգություն, շաղկապել է  Արեւելքն ու Արեւմուտքը։

,,Մեզ համար Հայաստանը կարեւոր գործընկեր է,,- ասաց փոխնախարարը, եւ մաղթեց, որ Հայաստանը դառնա ուժեղ դեմոկրատական պետություն, իսկ Չեխիան պատրաստ է աջակցելու Հայաստանում իրականացվող բարեփոխումներին, ինչպես նաեւ սատարելու  ԵՄ Արեւելյան գործընկերության ծրագրի շրջանակներում։ Այս առիթով մեծ են սպասելիքները նոյեմբերին Բրյուսելում ստորագրվելիք փաստաթղթից։

Անդրադառնալով երկկողմ կապերին, Չեխիայի արտգոծնախարարի տեղակալը շեշտեց, որ շատ լավ են զարգանում երկկողմ հարաբերությունները, 30 տոկոսով աճել է չեխական կապիտալի մուտքը Հայաստան։ Չեխիան պատրաստ է Հայաստանի հետ համագործակցելու նաեւ էներգետիկայի եւ գյուղատնտեսության ոլորտներում։

Բայց որպեսզի այդ կապերն ավելի զարգանան, խթանեն նաեւ տուրիզմի զարգացմանը, Յակուբ Դյուրը հույս հայտնեց, որ կրկին կգործի Պրահա-Երեւան ուղիղ չվերթը։

Հայաստանի դեսպանն իր հերթին ավելացրեց, որ 2018-ի մայիսին հնարավոր է վերաբացվի։

Պաշտոնական ելույթներին հետեւեց շնորհալի երիտասարդ սոպրանո Վարինե Մկրտչյանի ելույթը, ով ներկաներին հիացրեց Կոմիտասի, Պուչինիի եւ Դվորժակի ստեղծագործությունների կատարմամբ։

Նշենք, որ ընդունելությանն իրենց ներկայությամբ հարգել էին Չեխիայի կաթոլիկ եկեղեցու ղեկավար, Պրահայի արքեպիսկոպոս կարդինալ Դոմինիկ Դուկան, այլ եկեղեցիներ ներկայացուցիչներ, Չեխիայի հայերի հոգեւոր առաջնորդ Բարսեղ վարդապետ Փիլավչյանը։

Այնուհետեւ ընդունելությանը ներկա պետական պաշտոնյաները, պատգամավորները, օտարերկրյա պետությունների դեսպանները, մշակույթի եւ գիտության հայտնի դեմքերը,  հայ համայնքի ներկայացուցիչները վայելեցին հայկական խոհանոցի խորտիկները, հայկական գինին ու կոնյակը՝ շնորհավորելով անկախ Հայաստանի 26-րդ տարեդարձը։

Վերջում ավելացնենք, որ երեկոն իր հաճելի ժպիտով վարեց  Անժելիկա Պապիկյանը։

Հիշեցնենք, որ այս դահլիճում է 2001 թվականին նշվել Հայաստանում Քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակման 1700-ամյակը։

Հ.Ա. ՕՐԵՐ

Լուսանկարները՝ Հակոբ Ասատրյանի, Լուսիան Փափազյանի եւ Վահան Պողոսյանի

 


,,Հայկական Լեհաստանն այսօր,,- ներկայացնում է ,,Հայկական հետքը,,

14-15-րդ դարերում Լեհաստանում ապաստան են գտել մեծ թվով հայ գաղթականներ, դարեր շարունակ հաշտ ու խաղաղ մերոնք ապրել են տեղի բնակչության հետ։

Լեհաստանի հայ գաղութը ստվարացել է հատկապես Բագրատունյաց մայրաքաղաք Անիի կործանումից հետո։ Լեհաստան են եկել հմուտ արհեստավորներ, երկրագործներ, առևտրականներ, որոնք ըստ ամենայնի նպաստել են լեհական պետության զարգացմանը, հարկ եղած դեպքում նաև զենքով պաշտպանել երկրի անվտանգությունը։

Հայերի 650-ամյա ներկայությունը, մեր ժամանակների Լեհաստանը, ներկայացնում է ՝ ,,Հայկական Հետք,, նախագիծը։

,,Հայկական Լեհաստանը այսօր,,  հաղորդման անոնսը կարող եք դիտել  այստեղ՝

/-youtube-/


Էդուարդո Էռնեկյանին` ՀՀ Ազգային հերոսի կոչում

Արգենտինահայ հայտնի գործարար եւ բարերար Էդուարդո Էռնեկյանին ՀՀ Ազգային հերոսի կոչում է շնորհվել:

Ինչպես հայտնի է, նրա շնորհիվ Երեւանի «Զվարթնոց» օդանավակայանը հասցվել է միջազգային մակարդակի։ Ներկայումս ներգրավված է հայկական գինու հնագույն արտադրությունը վերակենդանացնելու գործում։ Վերջերս  նրա հովանավորությամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում բացվեց Էօռնեկյան հանրակրթական դպրոցը՝ ժամանակակից եւ գերհագեցած կահավորումով։ Էդուարդո Էռնեկյանը Հայաստանի թվով 16-րդ Ազգային հերոսն է։

ՕՐԵՐ

 


Հայաստանը դարձավ ԱԷՄԳ Կառավարիչների խորհրդի անդամ

Սեպտեմբերի 21-ին, Վիեննայում ընթացող Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության (ԱԷՄԳ)Գլխավոր կոնֆերանսի 61-րդ նստաշրջանին Հայաստանի Հանրապետությունն ընտրվեց ԱԷՄԳ Կառավարիչների խորհրդի անդամ:

Ատոմային Էներգիայի միջազգային գործակալության Կառավարիչների խորհուրդը ամենամյա Գլխավոր կոնֆերանսի հետ միասին հանդիսանում է ԱԷՄԳ քաղաքական երկու կառույցներից մեկը։ Կառավարիչների խորհրդի անդամ են հանդիսանում ԱԷՄԳ 169 անդամ պետություններից ընդամենը 35-ը։ Խորհուրդը պատասխանատու է ԱԷՄԳ քաղաքականության մեծ մասի ձևավորման համար: Այն մշակում և հանձնարարականներ է տալիս Գլխավոր կոնֆերանսին ԱԷՄԳ գործունեության և բյուջեի վերաբերյալ, պատասխանատու է ԱԷՄԳ ստանդարտների հրապարակման համար, նշանակում է ԱԷՄԳ Գլխավոր տնօրենին՝ ներկայացնելով Գլխավոր կոնֆերանսի հաստատմանը։

Հայաստանի Հանրապետությունը Կառավարիչների խորհրդում պաշտոնավարելու է երկու տարի՝ սկսած 2017թ․ սեպտեմբերի 25-ից։
orer.eu


Սփիւռքեան հայացք ՝ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան վրայ. Երվանդ Ազատեան

Խորհրդային Միութեան տապալումով Հայաստան ինքզինք անակնկալօրէն գտաւ ինքնիշխան պետութեան կարգավիճակին մէջ, որուն պատրաստ չէր տակաւին: Սակայն, նախկին սովետական դիւանագիտական դպրոցներու մէջ փորձ ունեցող քաղաքական գործիչներու, ինչպէս սփիւռքեան տարրերու մասնակցութեամբ հետզհետէ ձեւաւորելու իր դիւանագիտութիւնը: Դիւանագիտութեան բնագաւառին մէջ որքան նշանակալի է պատրաստուած դիւանագէտներու ներգործութիւնը, նոյնքան ազդեցութիւն ունին արտաքին ազդակները որոնք քաղաքական մարտահրաւէրներով կը սատարեն տուեալ երկրի դիւանագիտութեան սահմանումին:

Սփիւռքի մեր քաղաքական ուժերն ու մամուլը, ինչպէս քաղաքական կուսակցութեանց կարգ մը ղեկավարները, յաճախ անիրապաշտ ակնկալութիւններ կը բարդեն Հայաստանի դիւանագիտութեան վրայ եւ անոնց տուեալներով կը հասնին եզրակացութիւններու: Օրինակ, երբ Իսլամական Համագումարի մասնակից պետութիւնները Թուրքիոյ նախաձեռնութեամբ Ատրպէյճանի ի նպաստ որոշմնագիր մը կը յաջողցնեն ՄԱԿի ընդհանուր ժողովին, յանկարծ ողբաձայն կոչեր կը լսուին որ – «տապալուե՛ց Հայաստանի դիւանագիտութիւնը»: Մինչդեռ հարցը կը վերաբերի քուէներու մաթեմաթիկական հաշիւի մը հանրագումարին, որմէ ետք Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը կրնայ տանիլ իրեն սահմանուած գործի բաժինը՝ վնասները նուազագոյնին իջեցնելով՝ damage control .:

Սակայն, համապատասխան գնահատում չի կատարուիր երբ Հարաւային (լատին) Ամերիկայի կարգ մը երկիրները կը ճանչնան Ցեղասպանութիւնը ուր գրեթէ հայութիւնը անգոյ է. (Պոլիվիա, Չիլի) շնորհիւ Հայաստանի խելամիտ քաղաքական յարաբերութեանց:

Ոեւէ երկրի արտաքին քաղաքականութիւնը կը սահմանուի անոր ունեցած ուժերու բաղադրեալներով – ինչպէս՝ քարիւղը եւ բնական հարստութիւնները, ռազմագիտական դիրքը եւ թէ՝ այդ դիրքը որքանով կարեւոր է աւելի մեծ պետութեանց, ռազմական կարողականութիւնը (potential) եւ այլ ազդակներ – Հայաստանի պարագային՝ սփիւռքի քաղաքական գործօնը: Այս տուեալներու համադրութիւնն է որ կը կազմէ երկրին արտաքին քաղաքական ուժը: Մեծ պետութիւնները, ինչպէս Ամերիկա եւ Ռուսաստան, որոնք հսկայ ռազմական ուժեր ունին՝ առանց ռումբ մը պայթեցնելու, այդ ուժին իսկ սպառնալիքով կը լուծեն արտաքին քաղաքականութեան բազմաթիւ հարցեր:

Սփիւռքի քաղաքական գործը կրնայ Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան երկարաձգումն ու լրացումը դառնալ, եթէ սփիւռքը բաւականին քաղաքականանայ: Իսրայէլի եւ Հնդկաստանի նման երկիրներու սփիւռքները շատ մը դիւանագիտական հարցեր կը լուծեն ի հաշիւ իրենց համապատասխան հայրենիքին: Հայութիւնը չունի տուեալները այդ ժողովուրդներուն՝ միեւնոյն չափով սատարելու մայր երկրին, սակայն կրնայ օրինակներ վերցնել նման երկիրներէն:

Հայկական սփիւռքի բոլոր երկիրները չէ որ հնարաւորութիւն կու տան հայ զանգուածին քաղաքական գործունէութիւն վարելու: Այդ իմաստով քաղաքական դաշտը բաց է Միացեալ Նահանգներու, Ռուսաստանի եւ Եւրոպայի մէջ: Բռնատիրական վարչակարգեր հերթական տապալումները եւս հնարաւորութիւններ կը ստեղծեն Հարաւային Ամերիկայի երկիրներու մէջ քաղաքական գործօն դառնալու: Իրապաշտօրէն խօսելով նոյնիսկ հնարաւորութիւն ունեցող այս երկիրներուն մէջ հայութիւնը բաւարար չափով քաղաքականացած չէ՝ սատարելու Հայաստանի դիւանագիտութեան, կամ նոյնիսկ տեղական առումով քաղաքական հարցեր լուծելու:

Միացեալ Նահանգներու մէջ հայկական քաղաքականութեան դրօշակակիրը կը հանդիսանայ ՀՅԴ Հայ Դատը, գլխաւորութեամբ Արամ Համբարեանի եւ Քէն Խաչիկեանի: Հայ Դատի Ուաշինկթընի գրասենեակը առանձին չէ որ կը տանի քաղաքական գործունէութիւնը. Այլ ան կը նպաստաւորուի երկրի տարածքին իր այլ բջիջներէն:

1970ական թուականներէն սկսեալ քաղաքական առաքելութեան լծուեցաւ նաեւ Հայկական Համագումարը. բաւական չէզոք ուժերու գլխաւորութեամբ նուաճեց ուշադրութիւնը Ամերիկայի Պետական Քարտուղարութեան: Յաճախ տեսիլքներու համադրութիւնը պակսեցաւ այս զոյգ կազմակերպութեանց որոնք առանձնապէս ծառայելով հանդերձ Հայաստանին եւ հայ համայքին, աւելի հանդէս եկան իբեւ մրցակիցներ քան գործակիցներ: Այսօր երկու իրաւաբաններ՝ Վան Գրիգորեան եւ Էնթընի Պարսամեան կը ղեկավարեն Հայկական Համագումարը՝ գործակցութեամբ՝ վարիչ տնօրէն Պրայըն Արտունիի:

Հայաստանցիներու գաղթով այսօր Ամերիկայի մէջ, եւ յատկապէս Գալիֆորնիոյ՝ գոյացած է քաղաքական ուժի հսկայ կարողականութիւն մը:

Այս զոյգ կազմակերպութեանց եւ քաղաքական միւս կուսակցութեանց, եւ դեռ քաղաքական յաւակնութիւններ ունեցող մարմիններու համար հսկայ մարտահրաւէր մըն է այդ զանգուածը զօրաշարժի ենթարկել եւ դարձնել արտաքին քաղաքականութեան գործօն մը. արդէն տեղական իմաստով անհատներ եւ հատուածներ կ’օգտագործեն այդ զանգուածին ներոյժը: Սակայն, այսօր աւելի դիւրին է այդ զանգուածը ոտքի հանել Հայաստանի պետութեան դէմ քան անոր ի նպաստ: Արդէն այդ ոյժին ժխտական ներգործութիւնը կ’արտայայտուի տարեկան թելեթոններուն հանգանակուած գումարներուն ամօթալի նուազումով:

Ամերիկայի մէջ երբեմն ազդեցիկ գործ կը կատարեն կարգ մը անհատներ եւ հայկական թէ ամերիկեան մամուլի աշխատողներ:

Դժբախտաբար հայ եկեղեցին, իր բոլոր Յարանուանութիւններով, քաղաքական գործօն մը չի հանդիսանար Հայաստանի մէջ թէ սփիւռքի, ինչպէս ուժեղ քաղաքական գործօն է այդ եկեղեցին Ռուսաստանի եւ Վրաստանի մէջ:

Հայ զանգուածը Եւրոպայի մէջ եւ յատկապէս Ֆրանսայի աւելի քաղաքական հնչեղութիւն ունի: Փաստը այն է որ բազմաթիւ նախագահներ կամ նախագահական թեկնածուներ կը մօտենան հայ զանգուածներուն՝ քաղաքական խոստումներով որոնք յաճախ իրականութիւն կը դառնան. նախագահներ Միթերան, Շիրաք, Սարքոզի Հոլանտ բոլորն ալ իրենց ելոյթներով վկայութիւնը տուած են հայկական զանգուածի քաղաքական ուժին: Անոր արձագանգն է նաեւ ցեղասպանութեան ճանաչումը, իր բաղադրեալներով:

Եւրոպայի մէջ տարիներէ ի վեր կը գործէ European Armenian Federation for Justice and Democracy – ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի Յանձնախումբը գլխաւորութեամբ Գասպար Կարապետեանի: Կազմակերպութիւնը ունի բաւական շեշտուած ներկայութիւն Եւրոպայի քաղաքական շրջանակներէն ներս եւ ազդու կերպով սատարած է Ցեղասպանութեան ճանաչման եւ Արցախի դատին:

Սփիւռքի հայ իրականութեան մէջ քաղաքական ուժերուն յատուկ է գործել առանձին կերպով եւ երբեմն ալ հակադիր ուղղութիւններով: Սակայն, ֆրանսահայ համայնքը յաջողած է այդ ուժերը համախմբել մէկ կազմակերպութեան մէջ Coordination Committee of Armenian Organizations in France (CCAF), գլխաւորութեամբ Արա Թորանեանի եւ Մուրատ Փափազեանի:

Աւելի ուշ գործի լծուած է նաեւ Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան մէկ կազմը որ ազդեցիկ գործ կը տանի գլխաւորութեամբ Նատիա Գործունեանի եւ Նիքոլա Դաւիթեանի. այս վերջինը անձնապէս կը ծառայէ նաեւ Եւրոպական Խորհուրդի եւ խորհրդարանի յանձնաժողովներուն եւ կը տանի հայանպաստ եւ հայաստանանպաստ աշխատանք:

Խմբաւորումներ եւ անձեր հայ դատի աշխատանքներ կը տանին Զուիցերիոյ, Գերմանիոյ, Յունաստանի եւ հիմա ալ՝ Սքանտինաւեան երկիրներու մէջ:

Կարեւոր հարցը այն է թէ բոլոր այն խմբաւորումները ինչպէս կը համադրուին նախ իրարու հետ եւ ապա՝ իբրեւ հաւաքական ուժ՝ Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան հետ: Շատ մը երկիրներու մէջ Հայաստանի դիւանագիտական ներկայացուցչութիւնները կը թերանան ուղղորդելու այս ուժերը եւ համադրելու զանոնք երկրի արտաքին դիւանագիտութեան շուրջ:

 

ԹՈՒՐՔԻԱ ԵՒ ԱՏՐՊԷՅՃԱՆ

Թուրքիա եւ Ատրպէյճան շրջափակած են Հայաստանը եւ կը հանդիսանան իբրեւ գոյութենական սպառնալիք: Հայաստանի դիւանագիտութիւնը միայն ճակատային քաղաքականութիւն մը կը վարէ այս երկու երկիրներուն նկատմամբ: Օրինակ Ատրպէյճան հայերէն լեզուով հաղորդումներ կը ձայնասփռէ իր տեսակէտը ներկայացնելու իր թշնամի հասարակութեան: Հայաստան ունի՞ համապատասխան հակադարձութիւն, մամուլի եւ այլ միջոցներով թշնամիին խօսելու թշնամիին իսկ լեզուով: Յետոյ, Ատրպէյճան բազմազգ երկիր մըն է այնտեղ ճնշուած փոքրամասնութիւններ կ’ապրին ինչպէս լեզգիտներ, թալիշներ, քիւրտեր եւ այլ ազգութիւններ, որոնք պետութեան հալածանքին ներքեւ կը դառնան ակամայ դաշնակիցները հայերուն: Շատ հաւանաբար քաղաքական այս հնարաւորութիւնը անհրաժեշտ չափով չի մշակուիր, օր մը քաղաքական յեղաշրջումի մը պարագային բարեկամ տարրեր ապահովուելու այդ խմբաւորումներէն:

 

Թուրքիոյ պարագան աւելի խոստմնալից է, որովհետեւ երբեմնի թշնամի քիւրտը այսօրուան շահերու բերումով ճակատագրականօրէն դարձած է ակամայ դաշնակից: Ուշ կամ կանուխ պիտի ստեղծուի անկախ կամ ինքնավար Քիւրտիստան մը այժմու Թուրքիոյ հողամասին վրայ, ինչպէս պատմական Հայաստանի հողին վրայ: Եթէ նոյնիսկ չկարենանք հողային բաժին ակնկալել քիւրտերէն, կրնանք գոնէ այսօրուընէ երաշխաւորել բարեացակամութիւն, վաղը մեր հայկական ժառանգութիւնը պահպանելու համար այդ հողերուն վրայ:

Հայերս բնաջնջուելով մեր պատմական հողին վրայ մեծ մասամբ կորսնցուցինք իրաւական դաշտը: Այսօր քիւրտերը հողին վրայ են եւ արդէն իրաւունքին 90 տոկոսը ապահոված են:

Մենք նաեւ ունինք օգտագործելի ուրիշ գործօն մը՝ թաքնուած կամ կորսուած հայերու պարագան: Եթէ մենք այսօրուան էլեկտրոնային միջոցներով յաջողինք լեզուական, պատմական, մշակութային ու քաղաքական հաղորդումներ հասցնել, շատ հաւանական է այդտեղ քնացող համակիր զանգուած մը արթնցնել: Մանաւանդ որ այդ քնացող կամ թաքնուած հայերը թուրք պետութեան ու հասարակութեան կողմէ հալածանքի ենթարկուելով իրենց ինքնութիւնը պիտի փնտրեն այլ տեղ՝ հայութեան մօտ:

Ժամանակին Շնորհք Պատրիարք Գալուստեան կը հաւաստէր որ եթէ Թուրքիոյ պայմանները թոյլատու ըլլան՝ շատ կարճ ժամանակամիջոցին կարելի է մօտ մէկ միլիոն հայութիւն ողջնցնել: Այսօր այդ թիւը աւելի բազմապատիկ կը թուի ըլլալ:

Այժմու Թուրքիոյ սահմաններէն ներս հայկական գիտակից զանգուածի մը գոյութիւնը համապատասխան պիտի ըլլայ քիւրտերուն հողին վրայ գտնուելու իրաւունքին: Թուրքերէն, համշէներէն, քիւրտերէն ծրագրուած հաղորդումները Հայաստանի արտաքին քաղաքականութեան առարկայական մարտահրաւէրները կը մնան եւ վստահօրէն կ’արդիւնաւորուին ծրագրուած ու քաղաքականացուած աշխատանքով:

ՍՓԻՒՌՔԻ ՄԱՐՏԱՀՐԱՒԷՐՆԵՐԸ ՋԱՒԱԽՔԻ ՀԱՅՈՒԹԵԱՆ ՆԿԱՏՄԱՄԲ

Վրաստանի հետ յատուկ եւ զգայուն յարաբերութիւններ ունի Հայաստանը: Կովկասի միւս միակ քրիստոնեայ երկիրը, Վրաստանը՝ դիրքաւորուած է այդ աշխարհամասի մէջ Հայաստանի թշնամիներուն՝ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի հետ։ Բացի ՆԱԹՕ-ի ռազմափորձերէն՝ Վրաստան կը մասնակցի նաեւ յատուկ ռազմափորձերու՝ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի հետ լաւ իմանալով, որ այդ երկիրներու գլխաւոր թշնամին, այդ տարածաշրջանին՝ Հայաստանն է։ Վերին Լարսի մաքսատան անցքին կամայական փակումները եւս կ’ամբողջացնեն Հայաստանի շուրջ դրուած շրջափակման օղակը՝ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի կողմէ։

Վրաստան կը մասնակցի քաղաքական ու տնտեսական նախաձեռնութիւններու, որոնց նպատակն է մեկուսացնել Հայաստանը եւ խեղդել զայն տնտեսապէս։ Կազատար եւ քարիւղատար խողովակները կ’անցնին Հայաստանի սահմաններէն դուրս՝ նպաստաւորելով միւս երեք երկիրները։ Նոյնպէս Թիֆլիս-Պաքու-Կարս երկաթագիծը դիտումնաւոր կերպով կը շրջանցէ Հայաստանը։ Միջազգային մարմիններու մէջ, յատկապէս ՄԱԿ-ի շրջագիծէն ներս երբ Թուրքիա եւ Ատրպէյճան հակահայաստանեան որոշումնագրեր կ’առաջադրեն, Թիֆլիսի կառավարութիւնը առաջինն է, որ կը քուէարկէ ի նպաստ Հայաստանի թշնամիներուն։

Այսուհանդերձ, Հայաստան շատ զգուշաւոր քաղաքականութիւն մը կը վարէ Վրաստանի նկատմամբ չվատթարացնելու համար դրութիւնը։ Երբ ծրագրեալ հայաթափում կը կատարուի Ջաւախքի մէջ, երբ հայկական եկեղեցիներ կը գրաւուին Թիֆլիս եւ այլուր, Հայաստանի իշխանութիւններ չեն բարձրաձայներ իրենց բողոքը։ Կ’արտայայտուին ծրագրուած զգուշաւոր տարազով մը, որ կ’ըսէ. «Հայաստանի եւ Վրաստանի միջեւ չկան հարցեր, որ անլուծելի են»։ Սակայն, կը շարունակուին խնդիրները՝ առանց մօտալուտ լուծումի մը խոստումին։

Այս դրութեան մէջ եթէ Հայաստանի իշխանութիւնները դասագիրքեր ղրկեն Ջաւախք, տեղւոյն հայ բնակչութեան ինքնութիւնը ամրապնդելու, այդ նախաձեռնութիւնը իր ցոլացումը կը գտնէ Հայաստան-Վրաստան պետական յարաբերութեանց կշիռին մէջ, հետեւաբար մարտահրաւէրը դիմակալելու պարտաւորութիւնը կը մնայ սփիւռքին։

1.- Պէտք է կազմակերպեալ կերպով քաղաքական գործիչներ ղրկել Ջաւախք, ինչպէս օտար պետութիւններ կը ղրկեն գունաւոր յեղափոխութիւններ յառաջացնելու տուեալ երկրին մէջ։

2.- Տնտեսապէս սատարել Թիֆլիսի եւ Ջաւախքի հայութեան՝ սանձելու համար հայաթափումը։

3.- Օտար երկիրներու մէջ գործնապէս հակադարձել Թիֆլիսի քաղաքական ճնշումներուն եւ եկեղեցական գրաւումներուն, ցոյցեր կատարելով Եւրոպայի եւ Ամերիկայի վրաստանի դեսպանատուներուն առջեւ եւ վրացահայոց կացութիւնը լուսաբանելով օտար մամուլի եւ այլ ԶԼՄ-ներու միջոցաւ։

Այս ձեւով սփիւռքը սատարած կ’ըլլայ դիւանագիտական աշխատանք մը, որ Հայաստանի դիւանագիտութիւնը չի կրնար իրականացնել։

ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹԻՒՆ

Սփիւռքի գոյութիւնը արդիւնք է պատմական ահաւոր ողբերգութեան մը։ Սակայն կայացած իրականութիւնը կարելի է օգտագործել ի նպաստ Հայաստանի եւ ի նպաստ անոր դիւանագիտական առաքելութեան համալրման։

Երբ Հայաստան եւ Ատրպէյճան անկախացան յաճախ կը լսուէին լաւատես հաւաստումներ, որ եթէ Ատրպէյճանը նաֆթ ունի՝ Հայաստանն ալ իր սփիւռքը ունի։ Վաղուց չէ լսուած այդ հաստատումը, որովհետեւ մարդիկ անդրադարձան, թէ անկերպարան սփիւռք մը, չէր կրնար քաղաքական ազդու դեր կատարել՝ ամբողջացնելով մայր երկրի դիւանագիտական նպատակները։

Սփիւռքը ինքնիրեն սատարելու եւ հայրենիքին հասնելու համար կարիքն ունի ցնցուելու, կազմակերպուելու, միանալու եւ քաղաքականանալու։

Հզօր դրամագլուխ մը յառաջացած է յակամայս ու եթէ այդ դրամագլուխը չշահարկուի նպաստելով Հայաստանին՝ դիւանագիտութեան վատնուած պիտի ըլլայ յումպետս։

Էդմոնդ Երվանդ Ազատեան 

 ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (ԱՄՆ)

 


Մրցանակներ հայտնի հայ երաժիշտներին՝ «Նաիրի» համահայկական երաժշտական առաջին փառատոնում

«Նաիրի» համահայկական երաժշտական առաջին փառատոնի բացման և հայ երաժշտարվեստի ականավոր գործիչների մեծարման հանդիսավոր արարողությունը

 

Սեպտեմբերի 20-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում ՀՀ Նախագահի բարձր հովանու ներքո կայացավ «Նաիրի» համահայկական փառատոնի մրցանակաբաշխություն-շքահանդեսը: Այն տեղի ունեցավ Հայաստան-Սփյուռք համահայկական 6-րդ համաժողովի շրջանակներում` ՀՀ սփյուռքի և մշակույթի նախարարությունների, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության և «Նաիրի» հիմնադրամի հետ համատեղ:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Հայաստանի Հանրապետության սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը: Ողջունելով ներկաներին՝ նախարարը նշեց. «Փառատոնը ավանդականի, դասականի ու արդիականության միահյուսման ու ազգայինի մեծարման առիթ է: Այս տպավորությունն ու զգացողությունը պայմանավորված է այն մարդկանց ներկայությամբ, ովքեր հիմա այստեղ են՝ մեր միջոցառման հերոսները, ովքեր երկար տարիներ իրենց անզուգական արվեստով հուզում և ոգևորում են Հայաստանն ու աշխարհը: Նրանց անուն-ազգանուններն արդեն իսկ խորհրդանշում են մեր ժողովրդին, նրանց ձեռքում, շուրթերին, լեզվին հայ խոսքը դառնում է մեղեդի, երգ:

Այսօր մեր գնահատանքի, սիրո, անսահման երախտագիտության խոսքն ենք ուղղում մեր մեծերին, ովքեր հայ երգի ու երաժշտարվեստի հսկաներն են և օրինակ են նոր սերնդի, երիտասարդության համար, ովքեր շատ տաղանդավոր են և ունակ են դառնալու նրանցից յուրաքանչյուրի արժանի հետևորդը: Այսօր մեծարելով նրանց՝ մենք նաև ճանապարհ ենք բացում երիտասարդների համար:

«Նաիրի» փառատոնի մեկնարկը շնորհավորելով և մաղթելով բարի երթ՝ ուզում եմ նաև շնորհավորել բոլոր նրանց, ովքեր այսօր մրցանակակիրներ են, սիրելի, թանկ մարդիկ՝ «Դուդուկի կախարդը»՝ վարպետ Ջիվան Գասպարյանը, «Քանոնի թագուհին»՝ Անժելա Աթաբեկյանը, «Կախարդական փայտիկի տիրակալը»՝ Հովհաննես Չեքիջյանը, «Թավջութակի թագուհին»՝ Մեդեա Աբրահամյանը և մյուսները, փառք ու պատիվ ձեզ: Շնորհակալ եմ ձեր գործունեության, ձեր եզակի մարդկային և պրոֆեսիոնալ տեսակի համար: Թող մաքրազարդվի հայ մշակույթը, թող աշխարհասփյուռ հայությունը զորանա իր ազգային արժեքներով, թող կարող, ուժեղ, մրցունակ Հայը շարունակի իր ձեռագիրն ունենալ ու հարատևել ոչ միայն մշակույթի, այլև բոլոր բնագավառներում»:

Փառատոնի մրցանակաբաշխությունն առանձնացավ իր բացառիկությամբ: Մրցանակակիրները, հայ մշակույթում իրենց ունեցած մեծ ու ակնհայտ ներդրման համար, ստացան վաղուց վաստակած մրցանակները, իսկ հանդիսատեսին բախտ վիճակվեց վայելել նրանց ներկայությունը:

«Նաիրի» մրցանակ հանձնվեց նաև ՀՀ ժողովրդական արտիստ, դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանին: Հատուկ մրցանակի արժանացավ նվագարանների լավագույն վարպետներից մեկը՝ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ, դուդուկների տարատեսակներ ստեղծած վարպետ Գեորգի Մինասովը:

«Նաիրի» մրցանակ հանձնվեց ՀՀ ժողովրդական արտիստ, թավջութակահար Մեդեա Աբրահամյանին: Հատուկ մրցանակի արժանացավ երիտասարդ, բայց արդեն իր փայլուն ելույթներով միջազգային մեծ ճանաչում ձեռք բերած տաղանդավոր թավջութակահար Նարեկ Հախնազարյանը:

«Հարվածային նվագարաններ» անվանակարգում «Նաիրի» մրցանակ հանձնվեց դհոլահար Գագիկ Հախվերդյանին:

«Նաիրի» մրցանակներ ստացան ՀՀ ժողովրդական արտիստ Ռուբեն Մաթևոսյանը և ՀՀ ժողովրդական արտիստ, քանոնահարուհի Անժելա Աթաբեկյանը:

Հնչեց Հայաստանի կոմպոզիտորների միության և «Նաիրի» փառատոնի ժյուրիի նախագահ Արամ Սաթյանի նոր ստեղծագործությունը «Վոկալիզը», որ գրվել է հատուկ «Նաիրի» փառատոնի համար:

«Կոմպոզիտոր» անվանակարգում «Նաիրի» գլխավոր մրցանակը հանձնվեց Վլադիլեն Բալյանին:

Փառատոնի հատուկ հյուրն էր աշխարհահռչակ կոմպոզիտոր Միշել Լեգրանը, ում հանձնվեց «Արտյոմս» ոսկերչական տան սահմանած հատուկ մրցանակը:

«Դասական երգիչ» անվանակարգում «Նաիրի» մրցանակի արժանացավ ՀՀ ժողովրդական արտիստ Բարսեղ Թումանյանը:

«Դասական ստեղնաշարային նվագարաններ» անվանակարգում «Նաիրի» մրցանակի դափնեկիրը ՀՀ ժողովրդական արտիստ, դաշնակահարուհի Սվետլանա Նավասարդյանն էր:

Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ Սուրեն Գյանջումյանին՝ ծննդյան 85-ամյակի առթիվ հանձնվեց հատուկ մրցանակ:

Հատուկ մրցանակի արժանացավ երաժշտագետ, բանագետ, արվեստագիտության թեկնածու, կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Ալինա Փահլեվանյանը:

«Նաիրի սպա ռեզորթս» հյուրանոցային համալիրի սեփականատեր, ռուսաստաբնակ գործարար, «Նաիրի» փառատոնի գլխավոր հովանավոր Գրիգոր Ղուկասյանը իր բարեգործական, ինչպես նաև հայ երգն ու երաժշտությունը հանրահռչակելուն ողղղված գործունեության համար ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանի հրամանով պարգևատրվեց Սփյուռքի նախարարության «Պողոս Նուբար» մեդալով:

Վերջում Խորհրդային Միության ժողովրդական արտիստ, պետական մրցանակների դափնեկիր, Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր, պրոֆեսոր Հովհաննես Չեքիջյանին շնորհվեց «Լավագույն խմբավար» մրցանակը: Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի կատարմամբ հնչեց «Նաիրի» փառատոնի օրհներգը:

 


Արցախի ճանաչումը մեր օրակարգի հիմնական հարցերից է. Ֆրենկ Փալոուն

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, 20 սեպտեմբերի, ԱՐՑԱԽՊՐԵՍ:  ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցերով հանձնախմբի աշխատանքների ուղղություններից մեկը Արցախի ճանաչման հարցն է: «Արցախպրես»-ի թղթակցի հաղորդմամբ այս մասին Ստեփանակերտում հայտարարել է ԱՄՆ Կոնգրեսում Հայկական հարցերի հանձնախմբի հիմնադիր համանախագահ Ֆրենկ Փալոունը:

«Արցախը մի երկիր է, որտեղ կա իրական ժողովրդավարություն.   իշխանություններն ամեն ինչ անում են տնտեսական զարգացում ապահովելու համար: Մեզ մտահոգում է նաև ռազմական իրավիճակը, որին հետևում ենք: Այսօր այստեղ ենք, որպեսզի անդրադառնանք այն խնդիրներին, որոնք մեր հանձնախմբի օրակարգում են»,- ասել է ամերիկացի կոնգրեսականը:

Ֆրենկ Փալոունի խոսքով՝ իրենց ծրագրերից է նաև Արցախի մարդասիրական օգնության հարցը:

«Այս օրերին  հանդիպումներ ունենալով իշխանության ներկայացուցիչների և քաղաքացիների հետ՝ փորձում ենք հասկանալ, թե ռազմական ինչ իրավիճակ է տիրում սահմանին, և ինչ միջոցներ են ձեռնարկում՝ ապրիլյան պատերազմի հետևանքների վերացման ուղղությամբ: Մեր կողմից տարվող աշխաանքի նպատակներից մեկն էլ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի գործունեությանը նպաստելն  է, որպեսզի հարցը լուծվի խաղաղ ճանապարհով,  և մենք հավատում ենք, որ Արցախի ժողովուրդը պետք է հնարավորություն ունենա իրականացնելու ինքնորոշման իրավունքը և ունենա անվտանգության ապահովման մեխանիզմներ»,-ասել է Ֆ. Փալոունը:

ԱՄՆ կոնգրեսականներ Ֆրենկ Փալոունի և Թուլսի Գեբըրդի այցը, ինչպես սպասվում էր, վրդովմունք է առաջացրել Ադրբեջանում։

Ադրբեջանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ Արցախ այցելած ԱՄՆ կոնգրեսականանները «հայկական լոբբիից կախված և ֆինանսավորվող» անձիք են։

Նշենք, որ սեպտեմբերի 20-ին Արցախ են ժամանել ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամներ Ֆրենկ Փալոունը և Թուլսի Գեբըրդը՝ ԱՄՆ-ում Արցախի մշտական ներկայացուցիչ Ռոբերտ Ավետիսյանի, Ամերիկայի հայկական համագումարի (ԱՀՀ) համանախագահ Էնթոնի Բարսամյանի և «Հայաստան» հիմնադրամի ԱՄՆ կառույցի տնօրեն Մարիա Միհրանյանի ուղեկցությամբ:

Նրանք ԱԺ նախագահ Աշոտ Ղուլյանի ուղեկցությամբ այցելել են Շուշիի և Ստեփանակերտի մշակութային և կրոնական կենտրոնները, հանդիպել երկրի հասարակական-քաղաքական գործիչների հետ։

Փալոունն անդրադարձել է Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի և Արցախի իշխանությունների միջև համագործակցության ձևավորված ավանդույթներին և գոհունակություն հայտնել Արցախում տարեցտարի նկատվող քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական առաջընթացի կապակցությամբ:

Artsakhpress.am


Չեխ պատգամավոր Ռոբին Բյոհնիշին՝ ,,Մխիթար Գոշ,, մեդալ

Չեխիայի խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր, Չեխիա-Հայաստան միջխորհրդարանական բարեկամության  խմբի ղեկավար Ռոբին Բյոհնիշը  դեռեւս այս տարվա մայիսի 16ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել էր «Մխիթար Գոշ» մեդալով: Ինչպես նշվում  է հրամանագրում , այդ պարգեւին նա արժանացել է՝   Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման և հայ-չեխական միջխորհրդարանական կապերի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։
Հայաստանի անկախության 26-րդ տարեդարձի կապակցությամբ  այսօր Հայաստանի  նախագահական նստավայրում  տեղի ունեցած պարգևատրման արարողության ընթացքում Ռոբին Բյոհնիշն անձամբ է ստացել պարգեւը։

Հիշեցնենք, որ Ռոբին Բյոհնիշը մեծ ներդրում ունի Չեխիայի խորհրդարանի Պատգամավորների պալատի  կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և դատապարտման հարցում: 2017 թվականի ապրիլի 25-ին  նա է խորհրդարանի քննարկմանը ներկայացրել Հայոց ցեղասպանությունը, ինչպես նաեւ այլ ցեղասպանությունները ճանաչելու և դատապարտելու մասին 414-րդբանաձևը, որին կողմ է քվեարկել 104 պատգամավոր։

2017-ին չեխերենով եւ անգլերենով լույս է տեսել նաեւ Ռոբին Բյոհնիշի հեղինակած ,,Հայաստան. լեռների, վանքերի եւ գինու երկիր,, շքեղ պատկերագիրքը՝ հեղինակի փայլուն մեկնաբանություններով ու լուսանկարներով։

ՕՐԵՐ-ը շնորհավորում  պարոն Բյոհնիշին բարձր պարգեւի կապակցությամբ եւ մաղթում արգասաբեր գործունեություն՝ հանուն հայ-չեխական բարեկամության։

 

ՕՐԵՐ ամսագիր

Լուսանկարը՝ Արմենպրեսի եւ նախագահական պալատի


«Լեհաստանի հայեր. յոթ դարերի ներկայություն» խորագրով միջազգային գիտաժողով լեհական Սենատում

Սեպտեմբերի 19-ին Լեհաստանի Սենատում տեղի է ունեցել «Լեհաստանի հայեր. յոթ դարերի ներկայություն» խորագրով միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված Լեհաստանի հայ համայնքի պատմությանը: Գիտաժողովը կազմակերպել էր Լեհաստանի Հանրապետության Սենատի և Լեհաստանի հմտությունների ակադեմիայի կողմից` Կրակովի Հայկական մշակութային ընկերակցության հետ համագործակցությամբ:

Գիտաժողովի բացման պաշտոնական արարողության մասնակցել և ելույթներով հանդես են եկել ԼՀ Սենատի մարշալեկ (նախագահ) Ստանիսլավ Կարչևսկին, ԼՀ փոխվարչապետ, մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարար Պիոտր Գլինսկին, Լեհաստանում ՀՀ դեսպան Էդգար Ղազարյանը, ԼՀ Սենատի Մշակույթի և տեղեկատվության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Յեժի Ֆեոդրովիչը, Լեհաստանի հմտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ Անջեյ Կայետան Վրոբլևսկին, ԼՀ Սենատի անդամ Յան Ժարին, ԼՀ կառավարության Ազգային ու էթնիկ փոքրամասնությունների համատեղ հանձնաժողովում հայ փոքրամասնության ներկայացուցիչ Էդվարդ Միեր-Ենդժեյովիչը, ՀՅԴ Եվրոպայի Հայ դատի հանձնախմբի ղեկավար Կասպար Կարամպետյանը, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Եվրոպական գրասենյակի նախագահ Նադիա Գործունյանը:

Միջոցառմանը ներկա են եղել նաև Լեհաստանի խորհրդարանի Լեհաստան-Հայաստան բարեկամության պատգամավորական խմբի նախագահ Տադեուշ Վոժնիակը, ԼՀ Սենատի պատգամավորներ, լրագրողներ, Լեհաստանի տարբեր քաղաքների հայկական կազմակերպությունների ղեկավարներ և ներկայացուցիչներ, բազմաթիվ այլ հյուրեր:
Իր ելույթում ԼՀ Սենատի նախագահ Ստանիսլավ Կարչևսկին նշել է, հայերը Լեհաստանի ամենահին ազգային փոքրամասնություններից մեկն են, որոնք Լեհաստանը ընտրել են իբրև իրենց երկրորդ Հայրենիք: Սենատի նախագահը ընդգծել է մի շարք ակնառու հայազգի գործիչների անուններ, որոնք մեծ հետք են թողել Լեհաստանի պատմության մեջ:


ԼՀ փոխվարչապետ, մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարար, պրոֆեսոր Պիոտր Գլինսկին, խոսելով Լեհաստանում հայերի կարևոր դերակատարության մասին, նշել է, որ հայերը մեծ ներդրում են ունեցել Լեհաստանի մշակույթի զարգացման գործում: Նա հիշատակել է Լեհաստանում հայտնի խոսքերից մեկը, ըստ որի «Հայը, դա կրկնակի լեհ է»` ընդգծելով հայերի նվիրվածությունն ու հավատարմությունը Լեհաստանին:

ԼՀ փոխվարչապետ Գլինսկին մշակույթի ոլորտում ունեցած ներդրման համար «Gloria Artis» մեդալներով է պարգևատրել Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի պրոֆեսորներ, հայագետներ Քշիշտոֆ Ստոպկային և Անջեյ Ժեմբային, ինչպես նաև Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Հյուսիսային ժողովրդապետության առաջնորդ Հայր Յեզարի Աննուսևիչին:
Լեհաստանում ՀՀ դեսպան Էդգար Ղազարյանը շնորհակալություն է հայտնել Լեհաստանի Սենատի նախագահին և գիտաժողովի բոլոր կազմակերպիչներին Հայաստանի և Լեհաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման, ինչպես նաև Լեհաստանի հայ համայնքի կյանքում կարևոր իրադարձության հոբելյանական տարում ԼՀ Սենատում ներկայացուցչական և բովանդակային բարձր մակարդակի միջազգային գիտաժողով կազմակերպելու համար: Դեսպան Ղազարյանի խոսքերով՝ Լեհաստանի հայ համայնքի պատմությունն ուղղակիորեն կապված է Լեհաստանի պատմության հետ, ինչը երկու ժողովուրդների մեծ հարստությունն է և արժանի է ամենաբարձր մակարդակով ուսումնասիրության, հիշատակման և ներկայացման:
Գիտաժողովի ընթացքում զեկույցներով հանդես են եկել չորս երկրների յոթ համալսարանների և գիտական կենտրոնների անվանի գիտնականներ, որոնք ներկայացրել են Լեհաստանի հայ համայնքի, անվանի գործիչների, Լեհաստանի տարածքում հայկական մշակութային ժառանգության և հուշարձանների մասին իրենց գիտական ուսումնասիրությունների արդյունքները:


Շնորհավո՛ր Հայաստանի Անկախության տոնը

Բարսելոնայի Հայկական Մշակութային Միության անունից շնորհավորում ենք բոլորիս Հայաստանի Հանրապետության Անկախության տոնի կապակցությամբ։ Հայի հարատևության միակ իրական երաշխիքը հայոց ինքնիշխան և անկախ պետականությունն է: Քսանվեց տարի առաջ հայ ժողովուրդը հայտարարեց, որ վերստանձնում է սեփական ճակատագիրը տնօրինելու պատասխանատվությունը և պատիվը։ Սակայն այս քսանվեց տարիները չլուծեցին այն մարտահրավերները որոնք յուրաքանչուր օր թակում են մեր դռները: Խնդիրներ, որոնց լուծումով` մենք վստահորեն կունենանք այն հայրենիքը և պետությունը, որը երազում ու ցանկանում ենք բոլորս:

Անկախությունը և պետականությունը մեզ համար այն բացարձակ արժեքներն են, որոնք մեր մեջ արհեստականորեն չեն մտցվել: Այս արժեքները ամուր նստած են մեր գիտակցության ու հոգու մեջ և նրանցից մենք երբևէ չենք հրաժարվել, եթե նույնիսկ ոմանք փորձել են այս արժեքները նսեմացնել կամ ուժով հանել մեր միջից:

Շնորհավո՛ր Անկախության տոնը:

Շնորհավորանքներին միանում է նաեւ ՕՐԵՐ եվրոպական ամսագիրը։

 

orer.eu


Մեծի Տանն Կիլիկիո Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսին նվիրված վավերագրերի ժողովածուների շնորհանդես Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում

Սեպտեմբերի 20-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչե և Թամար Մանուկյան» Մատենադարանում, նախագահությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի և Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի, տեղի ունեցավ երջանկահիշատակ Տ. Տ. Գարեգին Ա Հովսեփյան Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսին նվիրված վավերագրերի և արխիվային նյութերի երկու ժողովածուների շնորհանդեսը:


Ժողովածուներն ընդգրկում են Հայաստանի Ազգային արխիվում և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության արխիվում պահվող վավերագրերն ու արխիվային նյութերը: Վավերագրերի Ա հատորը տպագրվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի, իսկ Բ հատորը՝ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսարանի կողմից:
Հանդիսությանը ներկա էին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի և Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության միաբաններ, ՀՀ Կրթության և գիտության նախարար Լևոն Մկրտչյանը, Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ, Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Վահան Տեր-Ղևոնդյանը, ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը, Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանը, Մատենադարանի աշխատակիցներ, գիտնականներ և ճեմարանականներ։
Գարեգին Ա Հայրապետի ծննդյան 150-ամյակի և վախճանման 65-րդ տարելիցի ոգեկոչմանը ձոնված երեկույթը սկսվեց Տերունական աղոթքով և Մայր Աթոռի Արխիվի տնօրեն Արժանապատիվ Տ. Ասողիկ քահանա Կարապետյանի բացման խոսքով: «Բնավ պատահական չէ, այլ աստվածային նախախնամություն է, որ մերազնյա Առաջին հանրապետության ազգային հերոսներից մեկի՝ Տ. Տ. Գարեգին Հովսեփյան Կաթողիկոսին նվիրված պատմական կարևորություն ունեցող այս ժողովածուների լույս ընծայումն ու ներկայացումը կանխում է Սարդարապատի հերոսամարտի և Հայոց պետականության վերականգնման 100-ամյա հոբելյանները: Մեր Հայրենիքը, մեր Ազգն ու մեր Եկեղեցին այսօր էլ և ցկատարած աշխարհի կարիք ունեն անձնուրաց ու անձնազոհ զավակների, պետական այրերի ու հոգևոր սպասավորների:


Ամենևին պատահական չէ, այլ Աստծո նախախնամ կամքի համաձայն է, որ մեր Սուրբ Եկեղեցու շնորհազարդ գահակալներից Տ. Տ. Գարեգին Հովսեփյան Կաթողիկոսի այս վավերագրական ժառանգությունը հրատարակվում է համաժամանակ՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում և Կիլիկիո կաթողիկոսության նստավայր Անթիլիասում», – նշեց Ասողիկ քահանան իր խոսքում։
Այնուհետև շնորհանդեսի մասնակիցները դիտեցին Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսին նվիրված ֆիլմը, որից հետո ժողովածուների բովանդակությանը և կատարված աշխատանքին անդրադարձ կատարեց Հայաստանի ազգային արխիվի աշխատակից, պատմ. գիտ. թեկ. Գոհար Ավագյանը, ում ազնիվ աշխատասիրությամբ պատրաստվել են ներկայացված արժեքավոր հրատարակությունները:
Այս առիթով խոսքով հանդես եկավ նաև ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Աշոտ Մելքոնյանը՝ հանգամանորեն անդրադառնալով Հովսեփյան Կաթողիկոսի լուսավոր կերպարին, ժամանակի դժվարին պատմական հանգամանքներում նրա նվիրյալ գործունեությանը և ազգին ու Հայոց Եկեղեցուն մատուցած անգնահատելի ծառայությանը։ ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Վիգեն Ղազարյանն իր հերթին խոսեց Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսի գիտական վաստակի մասին:


Հանդիսությանը Հայաստանի պետական կամերային երգչախմբի (գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր Ռոբերտ Մլքեյան) կատարմամբ հնչեցին հոգևոր երգեր, հայ և օտար կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ:
Վերջում Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսի մեծ վաստակի և հիշատակի առջև իր խոնարհումն արտահայտեց Նորին Սրբություն Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսը։ «Պատմության մեջ մեծություններ կան, որոնք լույս են դառնում, լույս են մնում պատմության հուշերի դիմաց: Պատմության մեջ մեծություններ կան, որոնք իրենց հոգեմտավոր ստեղծագործությամբ վեր են պատմության հոգուց: Այսպիսին եղավ և այսպիսին մնաց Գարեգին Հովսեփյանց Կաթողիկոսը։
Հայ լեզվի բազմաշնորհ, բազմավաստակ բառերը տկար են նկարագրելու Գարեգին Հովսեփյանց Կաթողիկոսի կյանքը և հոգեմտավոր վաստակը Սուրբ Էջմիածնից սկսյալ մինչև Ռուսաստան, Թիֆլիս, Ամերիկա և Անթիլիաս: Հարուստ կյանք ունեցավ և իր կյանքով ու վաստակով հարստացրեց մեր Եկեղեցու ու ժողովրդի կյանքը: Հայաստանն ապրեց նաև Հայաստանից դուրս: Հայաստանն իր հետ տարավ, ուր որ գնաց. Հայաստանն իր ոգիով, իր տագնապներով, իր տեսիլքով, Հայաստանն իր դարերով, իր քարերով, ձեռագրերով, մանրանկարներով: Ճանաչեց, ուսումնասիրեց և ապրեց նրանով, ինչ որ ուսումնասիրեց։
․․․Պաշտամունքի հասնող սեր ունեցավ հայ մշակույթի նկատմամբ, մեր Եկեղեցու աստվածաբանությունը, հավատքը, ծեսը, մեր ողջ պատմությունը դիտեց և արժևորեց հայ մշակույթի լույսի տակ, որովհետև տեսավ, վերլուծեց, որ մեր ժողովրդի կյանքում Հայաստանը, հայրենիքը, մշակույթը, հավատքը, եկեղեցին սերտորեն ընդելուզված են իրար հետ» , – ընդգծեց Արամ Ա Կաթողիկոսը՝ խոսելով նվիրյալ հովիվ, հանձնառու ուսուցիչ, հայրենասեր, մտավորական և գիտնական բազմաշնորհ Գարեգին Ա Հայրապետի մասին։
Արամ Ա Կաթողիկոսը նաև անդրադարձավ Գարեգին Ա Հովսեփյանի հայրապետության տարիներին, հավատքով ու հանձնառությամբ հայրենիքին ու ժողովրդին այդ հանգամանքի մեջ ծառայելու մղումին՝ շեշտելով․ «Գարեգին Հովսեփյանց եղավ, մնաց ու կմնա մեծություն, Հայ Եկեղեցու ճառագայթող մեծություններից մեկը»։


Վավերագրերի շնորհանդեսն ամփոփվեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի պատգամով։ Հայրապետական սիրով ողջունելով հանդիսությանը մասնակից հոգևոր դասին և հավատավոր հայորդիներին` Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը մասնավորապես ասաց. «Մեր Սուրբ Եկեղեցին, որ դարերի հոլովույթում հաճախ է դիմագրավել նեղությունների, գործել պատմական ու քաղաքական դժվարին պայմաններում, շնորհիվ առաքինազարդ Հայրապետների՝ փառքով է վերհառնել փորձություններից ու շարունակել տերունապատվեր իր առաքելությունը: Ահա այսպիսի մեծանուն Կաթողիկոսներից է Գարեգին Ա Հովսեփյանը, ում անունն արձանագրված է մեր նոր ժամանակների պատմության կարևոր իրադարձությունների բարձրակետում:
«Այր՝ լի շնորհօք եւ զօրութեամբ» (Գործք Զ 8): Նոր Կտակարանի այս խոսքերը ճշմարտապես բնորոշում են Գարեգին Հովսեփյան Կաթողիկոսին: Նա Քրիստոսի հավատարիմ ու քաջ զինվոր էր հոգևոր անդաստանում, միության ջատագովն ու իրագործողն էր ներեկեղեցական ասպարեզում, փայլուն միտք էր գիտական աշխարհում, ոգի ու սխրանք էր մարտի դաշտում, մեծ հայ և ականավոր գործիչ ազգային կյանքում: Նա իր հովվական ու առաջնորդական գործունեության բոլոր տարիներին հայրական խնամքով, սիրով ու հոգատարությամբ հովվեց մեր ժողովրդի զավակներին, պայծառացրեց հավատքը, հավելեց ազգասիրությունն ու հայրենանվիրումը: Տիրոջ անձնվեր սպասավորի առաջնորդության ներքո վերելք ու զարթոնք ապրեց ազգային-եկեղեցական կյանքը Ղրիմի և Նոր Նախիջևանի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հայոց թեմերի:
Մեր ժողովրդի համար օրհասական պահին Քրիստոսի նվիրյալ սպասավորը դարձավ ազգի ու հայրենյաց պաշտպանության զինվոր, «հովիւ քաջ, որ զանձն իւր դնէ ի վերայ ոչխարաց» (Հովհ. Ժ 11): Սարդարապատում նա հառնեց որպես նոր Ղևոնդ Երեց և մահապարտների գնդի ու հայոց աշխարհազորի հետ իր ավանդը բերեց հայրենիքի պաշտպանության նվիրական գործին և հաղթանակի կերտմանը, որը դարձավ հիմքը մեր անկախ պետականության հաստատման:


Երջանկահիշատակ Գարեգին Հովսեփյանը առաքելության ծանրաբեռն վաստակով ընտրվեց Մեծի Տանն Կիլիկո Կաթողիկոս, և ինչպես վկայեց Մեր հոգևոր եղբայր Արամ Ա Կաթողիկոսը, առավել շենացրեց Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսությունը, նվիրական տեսլականներ կյանքի կոչեց, եկեղեցանպաստ ու ազգօգուտ ծրագրեր իրագործեց: Նա նորովի ցոլացրեց Լուսավորչի տեսիլքի լույսը Անթիլիասում, միաբանության լույսը՝ տարաձայնությունները հարթելու, երկպառակության տանող ընթացքները կանխելու, մեր Սուրբ Եկեղեցու և ազգի միասնությունը հաստատուն պահելու: Եվ խորհրդանշական է, որ այսօր Գարեգին Ա Հովսեփյանի վավերագրերի ու արխիվային նյութերի ժողովածուների շնորհանդեսին մասնակցում ենք Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսի հետ միասնաբար՝ ի նշան հոգևոր-եկեղեցական մեր անդաստանում Քրիստոսապատվեր սիրո ու միաբանության, որի ավանդույթների ջատագովն ու պաշտպանն է եղել մեծանուն հայորդին:
Երջանկահիշատակ Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսը եկեղեցական անդաստանում բեղուն ծառայություններից զատ մեր ժողովրդին պարգևեց նաև իր գիտական ու գրական գործունեության արդյունքները: Նրա աշխատություններն ընդգրկեցին հայագիտության գրեթե բոլոր բնագավառները` պատմություն, բանասիրություն, բանահյուսություն, գրչություն ու մանրանկարչություն, արվեստ, եկեղեցագիտություն, հնագիտություն, ձեռագրագիտություն: Ահա այսպես է այսօր մեր առջև պատկերվում պայծառ կերպարը Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսի` մեծ մարդ, ազգի արժանավոր զավակ, Քրիստոսի հավատարիմ ծառա»:
Հայոց Հովվապետը իր բարձր գնահատանքը հայտնեց ժողովածուների հրատարակության գործում իրենց ազնիվ ջանքերը ներդրած բոլոր անձանց՝ ի մասնավորի Հայաստանի Ազգային արխիվի տնօրեն Ամատունի Վիրաբյանին և աշխատակից Գոհար Ավագյանին: Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը վստահություն հայտնեց, որ այս հրատարակությունները, որ արժանի տուրք են Գարեգին Ա Հովսեփյան Կաթողիկոսի ծննդյան 150-ամյակի և վախճանման 65-րդ տարելիցի ոգեկոչման առիթով, մեծապես նպաստելու են ազգային-եկեղեցական մեծ գործչի առաքելության վերարժևորմանը և դառնալու են նոր ոգեշնչման աղբյուր:


Իսպանիա. Բարի գալուստ Միսլատայի հայկական դպրոց

Եվս մեկ տարի Միսլատայի հայկական կիրակնօրյա դպրոցն իր դռները բացեց Վալենսիայի շրջանի հայ երեխաների առջև: Եվ այս էլ արդեն 13-րդ տարին անընդմեջ կրթօջախը մայրենին ու հայի ինքնությունը ջանասիրաբար սերմանում է հայ մանուկների, պատանիների ու երիտասարդների մեջ:


2017-2018 ուս. տարում կիրակնօրյա դպրոցում կուսանեն 34 աշակերտ՝ 11-ով ավելի, քան նախորդ տարի: Եվ առաջին անգամ, Իսպանիայում ծնված երեխաների թիվը գերազանցում է Հայաստանում ծնված երեխաների թվին: Սա կարևոր ցուցանիշ է, քանի որ արդեն հաստատված և սերունդ տվող հայ ընտանիքները, ըստ ամենայնի, մտահոգ են իրենց երեխաների հայեցի դաստիարակությամբ ու մայրենիի իմացությամբ:
Այս տարի նաև առաջին անգամ դպրոց կհաճախեն նախադպրոցական տարիքի երեխաները: Այս դասարանում կսովորեն 3-5 տարեկան 12 աշակերտ:
Մեսրոպյան այբուբենը կուսանի նաև 30-ամյա Սաթենիկ Հովսեփյանը, ով արդեն 24 տարի բնակվում է հայրենիքից դուրս, արտակարգ խոսում է հայերեն և արյան կանչով տենչում է նաև գրել-կարդալ սովորել իր մայրենիով:


Հայկական կրթօջախում իրենց անմնացորդ ու ազգանվեր ծառայությունը կմատուցեն «Արարատ» հայկական միության անխոնջ անդամներ, ուսուցիչներ Աստղիկ Սաղաթելյանը, Գայանե Ղազարյանը, Սվետլանա Կարապետյանը և Արարատ Ղուկասյանը:
Ուսումնական տարվա բացման օրը նախորդ տարիներին արդեն դպրոց հաճախող աշակերտները բարիգալստյան փոքրիկ միջոցառում էին նախապատրաստել նորեկների համար: Նրանք երգերով ու արտասանություններով դիմավորեցին նորեկներին՝ ուղղորդելով նրանց իրենց նոր կրթօջախ:
Եվ ուրեմն, հայկական դպրոցին մաղթենք բարի երթ, ուսուցիչներին՝ բեղմնավոր աշխատանք, իսկ աշակերտներին՝ հայկականությամբ լի գիտելիքներ:

«Արարատ» հայկական միություն
Միսլատա (Վալենսիա, Իսպանիա)


Հայաստանում Թուրքիայի մասին սխալ պատկերացում ունենք, իսկ Թուրքիայում՝ Հայաստանի

ՕՐԵՐ-ի հետ զրույցում Անկարա կատարած գիտակրթական այցի արդյունքներն է ամփոփում քաղաքագետ Գեւորգ Մելիքյանը

Հրանտ Դինք հիմնադրամի եւ Եվրամիության աջակցությամբ  քաղաքագետ Գեւորգ Մելիքյանը մոտ մեկ ամիս գտնվում էր Անկարայում, որտեղ հանդիպումներ եւ զրույցներ է ունեցել թրքական հասարակության ամենատարբեր խավերի հետ՝ դիվանագետներից մինչեւ հասարակական գործիչներ, պաշտոնյաներից, գիտնականներից  մինչեւ լրագրողներ։  Նա ստացել էր Անկարայի ,, Թեփավ,, վերլուծական կենտրոնում գիտահետազոտական աշխատանք կատարելու համար կրթաթոշակ։ Այս ծրագրի հիմնական նպատակն երկու երկրների միջեւ հարաբերությունների կարգավորմանը նպաստելն է։ Հանրային դիվանագիտության այս մեծ նախագծում արդեն մի քանի տարի շարունակ մասնակցում են երկու երկրների  քաղաքացիական հասարակությունը ներկայացնող բազմաթիվ կազմակերպություններ։ Այդ ծրագրի շրջանակներում  նաեւ տեղի են ունենում գիտական ուսումնասիրություններ, փորձագետների այցեր, լրագրողների շփումներ եւ այլն։

Ո՞րն էր Անկարայում հանդիպումների հիմնական նպատակը։

-Նպատակ ունեի ներսից հասկանալ այսօրվա Թուրքիայի ներքին եւ արտաքին քաղաքականությունը, հասկանալ ինչ դինամիկա կա եւ որ ուղղությամբ է այն զարգանում։ Հատկապես 2015 թվականն էի հիմք վերցրել,  որը հայկական կողմի համար խորհրդանշական է՝ կապված ցեղասպանության 100 ամյակի հետ, եւ ուզում էի հասկանալ, թե ինչ փոփոխություններ են կատարվել Թուրքիայում 2015-ից հետո։ Ես ընտրել էի հարցազրույցների եւ փորձագիտական հանդիպումների մեթոդը։ Ինչ որ մարդիկ դա կարող են սուբյեկտիվ համարել, բայց հետեւել եմ եւ պաշտոնական լրահոսին, օգտվել եմ մի շարք բաց աղբյուրներից, վիկիլիքսի տվյալներից, համադրել եմ իմ ունեցած հանդիպումների հետ, որպեսզի պարզեմ, թե ինչպիսին է Թուրքիան այսօր։

– Ինչպիսի՞ն էր Անկարան, մայրաքաղաքային շունչը զգացվում էր։Արդյո՞ք քեզ հետեւում էին  կամ զգում էիր այլ անհարմարություններ։

– Այնքան էլ  չէ, Անկարան  շատ հանգիստ եվրոպական քաղաք է, լի պուրակներով, հրաշալի սրճարաններով և ռեստորաններով։  Ինձ թվում էր՝ չէին հետեւում, բայց միգուցե հեռակա կարգով հետեւում էին։ Չեմ կարող ասել։ Չեմ նկատել, որ որեւէ մեկը հետեւի ինձ կամ շենքի մոտ կանգնի։ Ինձ թվում է իրենք նման խնդիր չեն տեսնում եւ չեն հետեւում։ Չի բացառվում, որ տեխնիկան են վերահսկել, բայց դա չեմ կարող հաստատել։ Անկարայում պետական կառույցներ գնացի, իրենց սփյուռքի նախարարություն, հայերի գտա, որ հայերեն չեն խոսում, ադրբեջանցի դասախոսների հետ էլ շփվեցի։ Մոտիկից ծանոթացա մի շարք հեղինակավոր վերլուծական կենտրոնների աշխատանքներին, այցելեցի Անկարայում գտնվող բոլոր ԶԼՄ-ները, հանդիպեցի նախկին և ներկա դիվանագետների, փորձագետների, հասարակական կարծիք ձևավորողների և այլոց հետ, որոնք այս կամ այն կերպով առնչվում են հայկական հարցերին կամ ներգրավված են եղել հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացներում:

– Որքանո՞վ փոփոխվեց Թուրքիայի մասին քո պատկերացումները երեքշաբաթյա հանդիպումներից հետո, եւ ի՞նչ վիճակում  է հիմա  գտնվում Թուրքիայի քաղաքական վերնախավը։

– 2016 թվականի չստացված հեղաշրջման փորձից հետո ներքին լարվածությունը պահպանվում է։ Դա փողոցներում իհարկե չի զգացվում, բայց ընդհանուր ինստիտուցիոնալ լարվածությունը պահպանվում է։ Մարդիկ՝ հատկապես համալսարանականները, լրագրողները, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները, պետական պաշտոնյանները, զինվորակնները շատ ու շատ զգուշավոր են։ Եթե  պատկերավոր համեմատություն անեմ, ապա նմանվում է  Խորհրդային Միության երեսունական թվականներին: Շատերը վախենում են համարձակ խոսել, քանի որ կարող են աշխատանքից զրկվել, որեւէ քրեական գործի տակ ընկնել եւ կամ երկրից արտաքսվել։ Շատ հաճախ կազմվում են ցուցակներ, որոնցով մարդկանց ազատում են աշխատանքից, ձերբակալու են կամ արտաքսում են երկրից հուլիսյան հեղաշրջման հետ կապ ունենալու կամ աջակցելու, հաճախ շինծու, մեղադրանքներով: Բայց միեւնույն ժամանակ չեմ ուզում չափազանցնել, և չնայած այդ լարվածությանը, կյանքը շարունակվում է, մարդիկ առօյա հոգսերով են տարված։ Ճիշտ է տնտեսական խնդիրներ ևս կան Թուրքիայում, բայց այն վիճակը չէ, որ Հայաստանում հաճախ խոսում են, թե Թուրքիան ուր որ է կփլուզվի։ Այդպես չէ։ Իմ տպավորությունն այն է, որ այս վիճակը կշարունակվի մինչեւ 2019 թվականի նախագահական ընտրությունները։

– Այցի արդյունքում  որեւէ պատկերացում կարողացար կազմել՝ թրքական հասարակությունը աջակցում է ներկա վարչակարգին։

– Այո, իհարկե, այդ հարցը շոշափել եմ, եւ հատկապես բացասական է Էրդողանի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Ոմանք նույնիսկ նրան բնորոշեցին որպես թուրքական Պուտին կամ Ալիեւ, այսինքն՝ դիկտատոր կամ ավտորիտար ռեժիմ ստեղծով։ Էրդողանը ցանկանում է ամբողջովին իր ձեռքում կենտրոնացնի ռազմական ու քաղաքական իշխանությունը և ապահովել իր հաղթանակը 2019-ի ընտրության ժամանակ։ Շատերն էին ասում, որ 2016-ից հետո Էրդողանը պարանոյիկ է դարձել։  Սա մեծ խնդիր է Թուրքիայի հասարակության առաջադեմ հատվածի համար, որն, իմիջիայլոց, բնավ էլ փոքրաթիվ չէ։

Իսկ Էրդողանին փոխարինող ուժ կամ անհատ երեւում է Թուրքիայում։

– Տարբեր կարծիքներ եմ լսել այդ մասին։ Ոմանց կարծիքով Էրդողանի 2019-ը կլինի կյանքի և մահվան պայքար, և Էրդողանը նախագահ կընտրվի անգամ կեղծարարության շնորհիվ։ Ոմանք էլ այն կարծիքին են, որ նրա վերընտրվելու հնարավորությունները շատ չեն, քանի որ վերջին սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ նա հազիվ կարողացավ ապահովել անհրաժեշտ ձայները։ Ասում են, որ կեղծիքների շնորհիվ նա կարողացավ 51 տոկոս ,,այո,, ապահովել։ Շատերի կարծիքով ինքը լուրջ խնդիրների է բախվելու, դրա համար է Էրդողանն այդպես նյարդային եւ անկախատեսելի դարձել։ Էրդողանը, ըստ տարբեր լուրերի, նույնիսկ նախագահական իր կեցավայրում, ամեն գիշեր փոխում  է ննջասենյակը, որպեսզի չիմանան, թե կոնկրետ որ սենյակում է գիծերելու, ււ մահափորձ չկատարեն։ Սրա մեջ որոշակի չափազանցություն կա, սակայն իմ կողմից արված 30-ից ավելի հարցազրույցների ժամանակ զգացվում էր այդ լարվածությունը։ Կա կարծիք, որ նա մինչեւ ընտրությունները կարող է համախմբել այն ուժերին, ովքեր իրեն կողմ պետք է քվեարկեն։ Ինքն ավելի պահպանողական ուժերի կողմն է բռնել, այդ թվում և՝ քրդերի, որպեսզի ստանա անհրաժեշտ քանակությամբ քվե։ Կհաջողի, թե՝ ոչ, ժամանակը ցույց կտա: Էրդողանը պրագմատիկ և խորամանկ քաղաքական գործիչ է, կարողանում է ճիշտ հաշվել իր և իր հակառակոռդների հնարավորությունները և անել հետևություններ: Հնարավոր է, որ ընտրության նախաշեմին ակտիվանան Դավութօղլուն, Գյուլը, ինչպես նաև՝ կարող է առաջ քաշվեն նաև լրիվ նոր դերակատարներ:

Հայ համայնքի հետ կապված ի՞նչ նկատառումներ կան այնտեղ։ Թուրքերի վերաբերմունքը տեղի հայերի հանդեպ  կամ Կ.Պոլսի Հայոց Պատրիարքի ընտրության հետ կապված։

– Այս անգամ քանի որ Ստամբուլում չեղա, այնտեղ երկու տարի առաջ էի, հայ համայնքի հետ շատ չկարողացա շփվել։ Անկարայում հայ համայնք չկա, թեեւ մինչեւ 1915 թիվը հայերը այնտեղ կազմել են ընդհանուր բնակչության 1/3-ը։ Պատրիարքության հարցը միանշանակ չի, բարդ հարց է, եւ հայ համայնքի վերաբերմունքը պատրիարքության հարցում երկփեղկված է։ Ոմանք ասում են , որ պետք չէ, որ պատրիարքարանը քաղաքական դիրքորշում ունենա, մյուսների կարծիքով՝ պետք է ունենա։ Ըստ էության եկեղեցին միշտ էլ փորձել է այդ պահի իշխանությունների հետ արդյունավետ չեզոքություն պահել։

– Իսկ Հայաստանի նկատմամբ թուրքերի դիրքորոշման մեջ փոփոխություններ կա՞ն։

– Շատ թուրքերի մոտ կա այն զգացողությունը, որ Թուրքիան մի օր պետք է ընդունի իր սխալները եւ ազատվի անցյալի այդ ծանր բեռից։ Մյուս կողմից էլ աշխարհաքաղաքական բաղադրիչը նույնպես հանդիսանում է խոչընդոտ։ Նկատի ունեմ ե՛ւ Ադրբեջանի հետ սերտ հարաբերությունները, ե՛ւ քրդական հարցը, ե՛ւ սիրիական ճգնաժամը, ե՛ւ մի շարք այլ հարցեր: Դրանց էլ գումարվում է նաև սեփական պատմությունը իրապես տեսնելու կամքի բացակայությունը կամ վախը։ Թուրքիայում սերնունդները մեծացել են առանց ցեղասպանության դիսկուրսի։ Շատ-շատերը պատկերացում անգամ չունեն, թե ինչի մասին է խոսքը: Պատմությունից նրանք գիտեն, որ Օսմանյան կայսրության փլուզման և առաջին աշխարհամարտի համատեքստում խնդիրներ են եղել հայերի, հույների, հրեաների, ասորիների և այլոց հետ։ Այդուհանդերձ, հայ-թուրքական մերձեցման գործընթացը, որը հայտնի է նաև ֆուտբոլային դիվանագիտություն անվամբ (թեև համաձայն տարբեր աղբյուրների բանակցային գործընթացները սկիզբ են առել դեռևս 2000թ.-ից) բավականին փոխեց պատկերը դեպի դրականը՝ տնտեսական, առևտրային, մշակութային և այլն առումներով: Անգամ Ցեղասպանություն բառն այսօր այլևս թաբու չէ, թեև կան նաև սահմանափակող օրենքներ: Սակայն ամենամեծ խնդիրը այն է, թե հայերն ինչ են ուզում ցեղասպանության ճանաչում ասելով՝ փոխհատուցում են ուզում. ֆինանսական, նյութական, թե՝ այլ…. Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության մեջ Հայաստանին առնչվող հարցերը չկան նույնիսկ կարեւոր հարցերի քսանյակում։ Հայաստանի հարաբերությունների հետ կապված, թե՛ մամուլից եւ թե՛ մեդիայի ներկայացուցիչների հետ շփումներից պարզեցի, /չհաշված 2015 թվի ապրիլի 24-ը/, որ շատ հազվադեպ են անդրադառնում Հայաստանին։ Գրում են միայն շատ բացառիկ դեպքերում՝ օրինակ Սասնա ծռերի ժամանակ են գրել։  Հայաստանի մասին  գրեթե ոչինչ չեն գրում, նույնը,  ի դեպ, նաև Վրաստանի մասով։ Ադրբեջանի մասին էլ  առանձնապես շատ չեն գրում։ Ընդհանրապես, Ադրբեջանով ոգեշնչվածություն չի նկատվում։ Հետաքրքիր է, որ Թուրքիա-Ադրբեջան վիզային ռեժիմ են պահպանում, այն դեպքում, երբ Ռուսաստանի հետ վիզային ռեժիմը հանված է։ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում հավասարակաշռությունը պահպանում են։ Մենք պետք է այդ երկու երկիրը ոչ թե նույնացնեք, այլ՝ տարբերականեք։ Իրականության մեջ Ադրբեջանն իրենց համար նախկին Խորհրդային  պետություն է, որ հետ է մնում  ներկա ժամանակներից և համարվում է ԿԳԲ-ական նախագիծ, իսկ Ռուսաստանի հետ Ադրբեջանի սերտ հարաբերություններն իրենց համար անընդունելի են և մտահոգիչ։

Թուրքիան մեր հարեւանն է եւ մենք պետք է իրականում ճանաչենք այդ պետությունը, քանի որ առնվազն 600 տարի մեր պապերը եղել են այդ կայսրության քաղաքացիներ, եւ պետք է հասկանանք, ինչպես են ապրել, ինչ ժառանգություն են ունեցել, ինչ հարաբերություններ են ունեցել կենտրոնական իշխանության հետ: Մենք գիտենք միայն այն, ինչ փոխանցել են խորհրդային տարիների, և մի փոքր էլ մեր ժամանակի գրքերը և դասագրքերը: Բայց դրանք ներկայացրել են մեծ պատմության միայն շատ փոքր, և ֆիլտրված հատվածը: Շատ կարևոր է նաև իրապես հասկանալ, թե ինչո՞ւ կայսրությունը ցեղասպանեց սեփական քաղաքացիներին: Եղած բացատրությունները լիարժեք չեն:

Թուրքերն այսօրվա Հայաստանի մասին շատ քիչ գիտեն։ Հաճախ նույնիսկ Հայաստանի տեղը չգիտեն։ Թուրքիայի ներսում մարտահրավերներ կան կապաված քրդերի, տնտեսական ճգնաժամի, սիրիական փախստականների, Թուրքիա-ԱՄՆ, Թուրքիա-ԵՄ և մի շարք այլ հարցերում՝ հետին պլան մղելով Հայաստանի հետ հարաբերությունների հարցը: Կարծում եմ, որ այս պահին չկա նաև փակ դիվանագիտություն, ինչպես՝ 2000-ականների սկզբներին և հատկապես՝ 2008-2009 ժամանակահատվածում։ Հայաստանում շատ է խոսվում նաև Թուրքիայում իսլամական տրամադրությունների կտրուկ աճի մասին: Թեև Թուրքիայի ներսում սա ավելի շատ տեխնիկական կամ մշակությային բնույթ է կրում, քան՝ գաղափարային և կրոնական, սակայն այդ դեպքում ուրեմն Հայաստանը պետք է ավելի շատ մտահոգվի անհամեմատ ավելի տոտալ Իսլամ դավանող Իրանից, որն անթաքույց նաև աջակցում է մի շարք ահաբեկչական կառույցների:

– Ադրբեջանի նկատմամբ վերաբերմունքն ինչպիսի՞ն է։  

– Նրանք ասում են, որ Ադրբեջանը լիակատար ռուսամետ երկիր է, և իրենք փորձում են հասկանալ Ադրբեջանի հարաբերությունները, բայց միևնույն ժամանակ չեն ուզում գերի լինել Ադրբեջանի քաղաքականությանը: Ուստի համարում են, որ ավելի նպատակահարմար կլիներ, եթե Հայաստանն ու Թուրքիան բանակցեին առանձին, առանց երրորդ երկրի շահերը հաշվի առնելու Ես էլ հակադարձում էի, ասելով, որ նման փորձ արդեն արվեց 2009-ին, սակայն հենց թուրքական կողմը հրաժարվեց ստորագրեց արձանագրությունները, ինչին ի պատասխան՝ ասում էին, որ դրանց դեմ էր անձամբ Էրդողանը։ Գյուլը և այլոք ավելի կողմնակից էին սահմանների բացմանը։ Իրենք օգտագործեցին ղարաբաղյան գործոնը այդ գործընթացը վիժեցնելու համար։  Իմիջիայլոց, Հայաստանին նույնպես դիտարկում են իբրեւ պրոռուսական երկիր։ Մեկը նույնիսկ ինձ ասաց, որ իրենք նայում են Հայաստանին եւ տեսնում են Ռուսաստանը։ Հետո Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի անդամ է եւ դա մեծ անդունդ է Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ։ 1992 թվականից սկսած Թուրքիան երբեք չի արգելափակել Հայաստանի եւ ՆԱՏՕ-ի համագործակցությունը, քանի որ դա ռուսական ազդեցությունը թուլացնելու ևս մի հավելյալ փորձ է։ Իհարկե, Հայաստանում դա դիտարկում են որպես Հայաստանին Ռուսաստանից կտրելու և վրան հարձակվելու ցանկություն: Սակայն կարծում եմ, որ դա չի համապատասխանում իրականությանը: Իսկ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ հարաբերություններն ընդամենն աշխարհաքաղաքական շատ սառը հաշվարկի արդյունք են։

– Վերջին շրջանում կրկին սրվել են հարաբերությունները Եվրամիության հետ, ԵՄ անդամ երկների մի մասը նույնիսկ կոշտ հայտարարություններ արեց։ Եվրոպայի հետ հարաբերությունների հետ կապված ի՞նչ կարծիքներ կան։

– Եվրոպացները ուզում են ավելի կանխատեսելի Թուրքիա տեսնել, բայց Էրդողանի անձը չափազանց բացասական դեր ունի այս հարաբերություններում, եւ եվրոպացիների պայքարը Էրդողանի անձի ու նրա մեթոդների դեմ է։ Այժմ լրջորեն հասունանում է թուրք- գերմանական ճգնաժամը՝ Մերկելի եւ Էրդողանի միջեւ, եւ այդ լարվածությունը փոխանցվում է նաեւ ԵՄ հետ ընդհանուր հարաբերություններին։ Փախստականները լուրջ խնդիր են Թուրքիայի համար եւ մարդիկ իրոք դժգոհ են դրանից, իսկ Էրդողանի համար  կարեւորը 2019-ի նախագահական ընտրություններն են, մնացածն իր համար ածանցյալ են։ Նա այժմ միայն մտածում է ներսում իր դիրքերն ամրապնդելու ուղղությամբ։

 

Զրույցը վարեց

Հ.Ասատրյանը

Պրահա

Orer.eu

 

 


Լիտվա. Հայկական եկեղեցիներին նվիրված ցուցահանդես Վիլնյուսում

Սեպտեմբերի 19-ին Վիլնյուսի «Եկեղեցիների ժառանգության թանգարանում» տեղի ունեցավ միջնադարյան Հայկական եկեղեցիների ֆոտոցուցահանդեսի բացման արարողությունը, որը կազմակրեպվել էր Լիտվայում ՀՀ դեսպանության կողմից:

Ցուցահանդեսին ներկայացված են միջնադարյան հայկական եկեղեցական ճարտարապետության կոթողների շուրջ 30 բացառիկ լուսանկարներ, որոնք արվել են «Արմենպրես» լրատվական գործակալության ֆոտոնկարիչների կողմից անցած մեկ դարի ընթացքում:

Միջոցառմանը ելույթ ունեցավ Լիտվայում ՀՀ դեսպան Տիգրան Մկրտչյանը՝ իր խոսքում կարևորելով եկեղեցու դերը հայոց պատմության ընթացքում։ «Շնորհիվ հայ առաքելական եկեղեցու՝ մենք կարողացել ենք պահպանել մեր ինքնությունը դարերի ընթացքում։ Կարևորագույն գրքերը գրվել են այստեղ, ամենազարմանահրաշ ձեռագրական մանրանկարները ստեղծվել են մեր վանքերում։ Եկեղեցին պատմության ընթացքում խաղացել է ոչ միայն կրոնական, այլ նաև հասարակական, մշակութային և քաղաքական դեր հայ ժողովուրդի կյանքում»,- ասաց դեսպանը։ Այնուհետև Տիգրան Մկրտչյանը նշեց, որ հայոց եկեղեցիների և մենաստանների երկուհազարամյա աշխարհագրությունը մատնանշում են հայ ժողովրդի պատմական հայրենիքի սահմանները, և որ նրանք հայոց պատմության կենդանի վկաներն են։

Միջոցառմանը բացման խոսքով հանդես եկավ Վիլնյուսի արքեպիսկոպոս Գինտարաս Գրուշասը։ Արքեպիսկոպոսը, խոսելով հայ ժողովրդի ավանդած քրիստոնեական հարուստ ժառանգության մասին, ընդգծեց, որ Հռոմի Պապը 2016թ. Հայաստան կատարած իր այցը ներկայացրել է՝ որպես «այցելություն առաջին քրիստոնյա պետություն»: Արքեպիսկոպոս Գրուշասն ասաց, որ նկարներում պատկերված քարե եկեղեցիները կոչված են կանգուն լինել դարերով: Արքեպիսկոպոսը նաև հավելեց. «Հուսով եմ՝ նայելով այս հրաշալի եկեղեցիներին՝ յուրաքանչյուրս կկարողանանք յուրացնել և կրել արվեստում արտացոլված ժամանակի հրաշալիքի և հոգևոր ուժի մի մասնիկը»:

Թանգարանի տնօրեն Սիգիտա Մասլաուսկայտե-Մաժիլիենեն ողջունեց այս նախաձեռնությունը և շնորհակալություն հայտնեց ճարտարապետության գեղեցիկ կոթողները «Եկեղեցիների ժառանգության թանգարանում» ներկայացնելու համար։

Միջոցառմանը ներկա էին Լիտվայում հավատարմագրված դեսպաններ, Լիտվայի Սեյմի պատգամավորներ, Լիտվայի հասարակական-քաղաքական գործիչներ և հայ համայնքի ներկայացուցիչներ:

Ցուցահանդեսը ներկայացված է լինելու մինչև հոկտեմբերի 19-ը:
orer.eu


ՀԱՅԱՍՏԱՆ – ՍՓՅՈԻՌՔ ՎԵՑԵՐՈՐԴ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Սեպտեմբերի 20-ին`«Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն››  «Հայաստան-Սփյուռք» համահայկական 6-րդ համաժողովն ամփոփեց իր աշխատանքները:

Համաժողովի փակման լիագումար նիստը վարում էր ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը: Ողջունելով ներկաներին՝ նա գոհունակությամբ նշեց, որ համաժողովի աշխատանքներն ընթացան արդյունավետ և այսօր ամփոփում է արդյունքները: «Ձեր բոլոր հարցադրումները, կարծիքներն ու առաջարկները տեղ կգտնեն նախարարության և համաժողովի կայքում, կդառնան մեր հետագա գործունեության ուղենիշ», – հավելեց Հրանուշ Հակոբյանը,

Համաժողովի լիագումար նիստում ելույթ ունեցավ ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ  Արա  Բաբլոյանը: Նա մասնավորապես նշեց. «Խորհրդանշական է, որ այս համաժողովն անցկացվեց Հայաստանի անկախության հռչակման 26-րդ տարեդարձի նախօրյակին: Թույլ տվեք շնորհակալություն հայտնել բոլորիդ ակտիվ մասնակցության համար: Վստահ եմ, որ այս համաժողովը մեզ ավելի համախմբող, շոշափելի արդյունքների հանգեցնող, համահայկական գործակցությունը խթանող համազգային ձեռնարկ է: Ընդհանրապես, Հայաստան-Սփյուռք համաժողովները կարևորագույն իրադարձություն են թե՛ Հայաստանում և թե՛ նրա սահմաններից դուրս գտնվող մեր հայրենակիցների համար: Այդ է վկայում նաև տարեցտարի ընդլայնվող մասնակցության աշխարհագրությունը»:

Համաժողովն ամփոփեց  արդյունքները չորս ուղղություններով:

«Հայաստանի զարգացման հիմնախնդիրներ» ուղղության քննարկումների արդյունքները ներկայացրեց ՀՀ փոխվարչապետ, միջազգային տնտեսական ինտեգրման  և բարեփոխումների նախարար  Վաչե Գաբրիելյանը:

«ՀՀ պաշտպանական քաղաքականության առանձնահատկությունները ժամանակակից մարտահրավերների պայմաններում» ուղղության քննարկումների արդյունքներն ամփոփեց ՀՀ պաշտպանության նախարարի ավագ խորհրդական Բաբկեն Վարդանյանը:

«Արտաքին քաղաքականության օրակարգ»  ուղղության քննարկումների  արդյունքները ներկայացրեց ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Շավարշ Քոչարյանը:

«Հայապահպանության հիմնախնդիրներ» ուղղության քննարկումների  արդյունքներն ամփոփեց ՀՀ սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը:

Մենք՝

Հայաստանի առաջին Հանրապետության հռչակման, 1918թ. մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյա հոբելյանների և Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի նախաշեմին Երևանում գումարված «Փոխադարձ վստահություն, միասնականություն և պատասխանատվություն» խորագրով Հայաստան-Սփյուռք 6-րդ համաժողովի մասնակիցներս՝

 

Առաջնորդվելով Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք եռամիասնության ամրապնդման գործում ողջ հայության ներուժի համախմբման, շարունակական երկխոսության և բազմաշերտ ներգրավման հրամայականով,

 

Կարևորելով ազգային նպատակադրումների համատեղ ամրագրումը, դրանց կենսագործման համար ծրագրերի մշակումը, տարբեր միջոցներով յուրաքանչյուրի մասնակցության համար հնարավորության ընձեռումը և արդյունքների համար հայության համահավաք պատասխանատվության գիտակցումը,

 

Նկատի ունենալով, որ Հայաստանի Հանրապետության, Արցախի Հանրապետության հզորացումը և անվտանգության ամրապնդումը, ժողովրդավարական հաստատությունների ու կառավարման համակարգերի առավել ուժեղացումը, տնտեսական վերընթաց զարգացումը, ժողովրդի կենսամակարդակի բարձրացումը,  հոգևոր, կրթական ու մշակութային առաջընթացը, աշխարհասփյուռ հայկական համայնքներում ազգային ինքնության պահպանությունը և մշակութային զարգացումը Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք միասնության և ողջ հայ ժողովրդի հավաքական նպատակների իրականացման գրավականն են,

Կենսական նկատելով ազգային ինքնության պահպանման գործում հոգևոր, բարոյական ավանդական արժեքների շուրջ համախմբումը, հայ ընտանիքի ամրապնդումը և ծնելիության աճի խթանումը,

Վերահաստատելով մեր համազգային պատասխանատվությունն Արցախի ժողովրդի` սեփական ճակատագիրն ազատ տնօրինելու անքակտելի իրավունքի իրացման, ժողովրդավարության զարգացման և միջազգային հանրությանը լիիրավ ինտեգրման հարցերում,

Գիտակցելով Հայաստանի, Արցախի և Սփյուռքի առջև առկա և հնարավոր նոր մարտահրավերներին միասնաբար` պետության, հայ եկեղեցու, համահայկական կառույցների և  համայնքային կազմակերպությունների ջանքերի համադրմամբ արձագանքելու և համահայկական խնդիրները համատեղ ուժերով լուծելու անհրաժեշտությունը,

Համոզված լինելով, որ փոփոխվող աշխարհում Սփյուռքի համայնքների դինամիկ զարգացումը հնարավորություն է տալիս նորովի մասնակցություն բերելու Հայաստանի և Արցախի տնտեսական ու մշակութային զարգացմանը՝ այդպիսով նպաստելով հզոր հայրենիքի կառուցմանը,

Փաստելով, որ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունում  ամրագրված է հայապահպանմանն ուղղված քաղաքականություն վարելու և հայրենադարձությանը համակողմանիորեն նպաստելու պետության առաքելությունը, որը նոր որակ և բովանդակություն է հաղորդելու Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերություններին,

Հավաստելով, որ իր իրավունքների պաշտպանության ու արդարության վերականգնման համար հայության պայքարը հիմնված է համամարդկային արժեքների վրա և հանդիսանում է մեր համազգային գործակցության առանցքային ուղենիշներից մեկը,

 

Ողջունելով Համահայկական խորհրդի՝ որպես համազգային առաջնահերթությունների ճշգրտման, ազգային ներուժի մեկտեղման և բարձր մակարդակի ռազմավարական երկխոսության հարթակի ձևավորման գործընթացը,

 

Հավատարիմ մնալով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի Համահայկական հռչակագրի սկզբունքներին,

 

Վերահաստատում ենք մեր պատրաստակամությունը՝ միասնաբար և փոխադարձ պատասխանատվությամբ, մարդկային, նյութական և հոգևոր ներուժի համախմբմամբ առավել ամրապնդել Հայաստան-Արցախ-Սփյուռք եռամիասնությունը` այն ուղղորդելով հետևյալ նպատակների և խնդիրների  իրագործմանը.

 

Հայաստանի Հանրապետության, Արցախի Հանրապետության հզորացմանը, անվտանգության ամրապնդմանը, բարգավաճմանը, աշխարհասփյուռ հայկական համայնքների համախմբմանը, ազգային ինքնության պահպանմանը, ինչպես նաև հայրենադարձության քաջալերմանը,

 

Ղարաբաղյան հիմնախնդրի խաղաղ և արդարացի հանգուցալուծմանը, Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի իրականացման միջազգային ճանաչմանը,

 

         Օսմանյան կայսրության և Թուրքիայի տարբեր վարչակարգերի կողմից պետականորեն ծրագրված և իրագործված Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման, դատապարտման և դրա հետևանքների վերացման ուղղությամբ առավել համակարգված և միասնական քաղաքականության  իրականացմանը, ցեղասպա­նությունների և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների կանխարգելման նպատակով միջազգային հանրության պայքարի առաջնագծում հաստատուն դիրքի պահպանմանը` այդ համարելով  որպես ցեղասպանություն վերապրած ժողովրդի` համամարդկային արժեքների և միջազգային իրավունքի վրա խարսխված բարոյական պարտք ողջ միջազգային հանրության առջև,

 

Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչմանն ուղղված գործընթացում իրազեկվածության առավել բարձրացմանը, պատմական հիշողության պահպանման ու փոխանցման կարևորմանը եւ այդ հանցագործության ժխտման, նսեմացման դեմ պայքարի իրականացմանը՝ այդ թվում իրավունքի ուժով,

 

Հայաստանի պաշտպանվածության ամրապնդմանը, զինված ուժերի ռազմատեխնիկական, տեխնոլոգիական և մասնագիտական ներուժի արդիականացմանը, ռազմաարդյունաբերական համալիրի զարգացմանը` որպես տնտեսության զարգացման և տեխնոլոգիական առաջընթացի շարժիչ ուժ և «Ազգ-Բանակ» հայեցակարգի կենսագործման առանցքային ուղղություն,

 

Աշխարհի տեղեկատվական տարբեր հարթակներում հայատյացության և հակահայ քարոզչության փորձերի դեմ միասնական պայքար ծավալելու և նման քաղաքականության ազդեցության չեզոքացման ուղղությամբ գործնական ծրագրերի և համակարգված գործունեության շարունակական իրականացմանը,

 

Երիտասարդության շրջանում ազգային ինք­նության հավաքական որակների տարածմանն ու ամրապնդմանը, հայ դպրոցի զորացմանը, հայ սերունդներին հայկականության ոգով դաստիարակմանը, հայեցի կրթության գործում ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հայրենաճանաչության նոր ծրագրերի մշակմանն ու իրականացմանը,

 

Հայության մեջ սիրո, համերաշխության, հանդուրժողականության, վստահության և միասնության ամրապնդմանը, հայ մարդու անվտանգ ու արժանապատիվ կյանքի համար բարենպաստ միջավայրի ապահովմանը,

 

Հայկական  համայնքների առջև ծառացած մարտահրավերների դիմագրավման ու հաղթահարման և հնարավոր այլ մարտահրավերների բացահայտման ուղղությամբ ջանքերի համադրմանը,

 

Մերձավոր Արևելքի և, մասնավորապես, ծանր փորձությունների միջով անցնող Սիրիայի հայությանը համակողմանի աջակցության ցուցաբերմանը, այդ տարածաշրջանում հայկական հաստատությունների, պատմամշակութային կոթողների և մշակութային արժեքների պահպանմանը,

 

Հայաստանի, Արցախի բնակավայրերի (հատկապես՝ սահմանամերձ)  կենսագործունեության տարբեր ոլորտների զարգացմանն ուղղված ծրագրերի մշակմանը և իրականացմանը,

 

Հայաստանի և Արցախի վերաբերյալ միջազգային իրազեկվածության բարձրացմանը, այդ նպատակով համահայկական օրակարգի ձևավորմանը և դրա լուծման ուղղություններով միասնական քաղաքականության մշակմանը և իրականացմանը` նոր և ավանդական կառույցների միջոցով,

 

Տարբեր երկրներում հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը պահպանելու, աշխարհում հայկական մշակույթը պատշաճ կերպով ներկայացնելու, հայկական համայնքների ինքնակազմակերպման  ուղղությամբ միասնական ջանքերի գործադրմանը,

 

Արևմտահայերենի պահպանման, տարածման, Սփյուռքում հայոց լեզվի և հայագիտական առարկաների դասավանդման աջակցության նպատակով Հայաստանի և Սփյուռքի մասնագիտական ներուժի համախմբմանը:

 

Համաժողովի մասնակիցներս լիահույս ենք, որ Հայաստանի, Արցախի և Սփյուռքի բոլոր կառույցները, երիտասարդության լայն ներգրավմամբ, պատշաճորեն կնշեն Հայաստանի առաջին Հանրապետության ու Մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյա, ինչպես նաև քաղաքամայր Երևանի հիմնադրման 2800-ամյա հոբելյանները:

 

Սույն ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ երաշխավորում ենք որպես ուղենիշ ողջ հայության, Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության պետական մարմինների, հայ եկեղեցու, համահայկական, համայնքային կառույցների ու կազմակերպությունների համար՝ հետամուտ լինելու համահայկական նպատակների իրականացմանը:

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆ – ՍՓՅՈՒՌՔ 6-ՐԴ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐ

Երևան – 20.09.2017թ.


RSS

Szukaj

Linki

Telefonia

Reklama

Administracja

Group & Page

Back Links

Stats