May 24, 2018

Filmy

Książki

Humor

Kuchnia Ormiańksa

Aktualności

Waluta

Armenia

edit SideBar

Օրեր - Orer.eu

RSS feed: Orer News Site

KNESSET APPROVES MOTION ON RECOGNIZING ARMENIAN GENOCIDE

*


Գարեգին Չուգասզյանը շարունակում է հացադուլը. 30 օր

Գարեգին Չուգասզյանն արդեն մեկ ամիս չի դադարեցնում հացադուլը՝ պահանջելով գոնե ցույց տալ քաղբանտարկյալներին ազատ արձակելու հնարավորությունը։ Այս ընթացքում բազմաթիվ հասարակական ու մշակութային գործիչներ իրենց զորակցությունը հայտնեցին Գարեգին Չուգասզյանին։ Նրա հետ հանդիպեցին նաեւ Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանն ու Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն։

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր հերթին արձագանքել է Սասնա ծռերի խնդրին։ Նա անթույլատրելի է համարել բռնության սպառնալիքներով և բռնության սպառնալիքների ակնարկներով ժողովրդի հետ խոսելը: Այս մասին նա խոսել է մայիսի 23-ի ճեպազրույցում՝ անդրադառնալով լրագրողի այն դիտարկմանը, որ Ժիրայր Սեֆիլյանը բաց նամակ է հղել Փաշինյանին և նշել, որ «քաղբանտարկյալների, այդ թվում՝ «Սասնա ծռերի» բանտում մնալը հեղափոխության և մեր երկրի համար հղի է ծանր հետևանքներով»:

«Նախ պետք է նշեմ, որ Հայաստանում քաղբանտարկյալների ազատ արձակման գործընթացը սկսվել է և այն կշարունակվի: Ես ուզում եմ հստակ արձանագրել մի բան. չի կարելի բռնության սպառնալիքներով և բռնության սպառնալիքների ակնարկներով խոսել ժողովրդի հետ: Ես հույս ունեմ, որ մենք բոլորս հասկանում ենք, որ եթե արձանագրվել է քաղաքական իրադրության փոփոխություն, հետևաբար այդ փոփոխությունը պետք է արձանագրվի բոլորի պահվածքում, որպեսզի մենք կարողանանք սիրո և համերաշխության տրամաբանությունը շարունակենք մինչև վերջ»,-«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ նշել է Նիկոլ Փաշինյանը:


Հայաստանի պատմական քարտեզների ցուցադրություն Տարտուի համալսարանում

Մայիսի 22-ին Էստոնիայում՝ Տարտուի համալսարանի թանգարանում, տեղի ունեցավ Հայաստանի պատմական քարտեզների ցուցահանդեսի բացման հանդիսավոր արարողությունը, որը Էստոնիայի Հայկական Ազգային Միության և Տարտու քաղաքի հայ համայնքի աջակցությամբ նախաձեռնել և կազմակերպել էր Էստոնիայում ՀՀ դեսպանությունը (նստավայրը՝ Վիլնյուս) և Տարտուի համալսարանի ղեկավարությունը:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Էստոնիայում ՀՀ դեսպան Տիգրան Մկրտչյանը, ով ներկայացրեց պատմաբան Ռուբեն Գալիչյանի կազմած Հայաստանի քարտեզների հավաքածուն՝ սկսած մ․թ․ա․ 6-րդ դարից մինչ 20-րդ դարը։ Դեսպանը նշեց, որ միջին դարերում շատ հաճախ երկրների անունները համապատասխանեցվում էին ժողովուրդների բնակության վայրերին և հավելեց, որ չնայած Հայաստանը 1375-1918թթ․՝ շուրջ 650 տարի, անկախ պետականություն չի ունեցել, այնուամենայնիվ համաշխարհային քարտեզագրությունը շարունակաբար հայկական բարձրավանդակի տարածքն անվանել է «Հայաստան»։ Այս մոտեցումը աստիճանաբար փոխվեց միայն Հայոց ցեղասպանությունից հետո, երբ հայ ժողովուրդը դադարեց գոյություն ունենալ իր պատմական հայրենիքի մեծ մասում: Եզրափակելով իր խոսքը, Տիգրան Մկրտչյանը նշեց, որ ներկայացված 50 քարտեզները ըստ էության ցույց են տալիս հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն հանգրվանները և լավագույն միջոց են օտար լսարաններին մեր պատմությունը ներկայացնելու համար։

Տարտուի քաղաքապետ Ուրմաս Կլաասն իր ելույթում գոհունակություն հայտնեց նման ճանաչողական ցուցահանդեսը հյուրընկալելու կապակցությամբ՝ հավելելով, որ հայ ժողովուրդն ունի չափազանց հարուստ պատմություն, որը պետք է պարբերաբար ներկայացվի օտար լսարաններին։ Ուրմաս Կլաասն նաև նշեց, որ Տարտուում է գտնվում Հայաստանի և Էստոնիայի բարեկամությունը խորհրդանշող մեծ խաչքարը, որը 1978թ. է տեղադրվել քաղաքի կարևորագույն հատվածներից մեկում։

Տարտուի համալսարանի ռեկտորի պաշտոնակատար Տինու Լեհտսարը նշեց, որ ցուցահանդեսն անցկացնելու միտքը հավանության է արժանացել Տարտուի համալսարանի վաղամեռիկ ռեկտոր Վոլլի Կալմի և Էստոնիայում ՀՀ դեսպան Տիգրան Մկրտչյանի հանդիպումներից մեկի ժամանակ, և որ ինքն անչափ ուրախ է, որ Կալմի այդ ցանկությունն իրականություն դարձավ։ Տինու Լեհտսարը նաև շեշտեց, որ Խաչատուր Աբովյանը շարունակում է խորհրդանշել հայ-էստոնական բարեկամությունը, և համալսարանի կարևորագույն լսարաններից մեկը հենց հայ մեծանուն մտավորականի անունն է կրում, որտեղ և տեղակայված է նաև նրա կիսանդրին։

Տարտուի համալսարանի թանգարանի տնօրեն Մարիանն Ռաիսման իր հերթին նշեց, որ պատմական քարտեզների ցուցահանդեսը պատմական այս վայրում ներկայացնելը մեծ կարևորություն ունի։ Այստեղ կարելի է ծանոթանալ ոչ միայն Տարտուի վերջին 800 տարիների, այլ նաև հայ ժողովրդի բազմադարյա պատմությանը համաշխարհային քարտեզագրության միջոցով»։

Ցուցահանդեսի բացումից առաջ և հետո Տարտու քաղաքի հայ համայնքը ներկայացրեց գեղարվեստական համարներ։ Ցուցահանդեսի պաշտոնական բացումից հետո տեղի ունեցավ ընդունելություն։ «Հայաստանը հնագույն քարտեզներում» ցուցահանդեսը բաց է լինելու մինչև հունիսի 3-ը։
orer.eu


Շվեդիա. Առաջին Հանրապետությանը նվիրված դասախոսություն Մալմյոյի համալսարանում

Մայիսի 22-ին Շվեդիայում ՀՀ դեսպան Արտակ Ապիտոնյանը Հայաստանի առաջին Հանրապետության 100-ամյակին նվիրված դասախոսությամբ հանդես եկավ Մալմյոյի համալսարանի «Ռուսաստանի և Կովկասի ուսումնասիրությունների կենտրոն»-ի կողմից կազմակերպած համաժողովին։ 

ՀՀ դեսպանն իր ելույթում անդրադարձավ Հայաստանի առաջին Հանրապետության նշանակությանը հայ ժողովրդի պատմության ու ներկայի համար, ավելի քան հինգդարյա ընդմիջումից հետո վերականգնված հայոց պետականության առջև ծառացած մարտահրավերներին։ Դեսպանը հավելեց, որ պետականության կայացումը հնարավոր դարձավ մայիսյան հերոսամարտերում հայ ժողովրդի անձնազոհ սխրանքի շնորհիվ, որը կարողացավ ապացուցել սեփական անկախ հայրենիք կերտելու իրավունքը:

Դեսպան Ապիտոնյանը նաև ներկայացրեց Հայաստանի առաջին Հանրապետության փորձից քաղված դասերը, որոնք հիմնարար ազդեցություն ունեցան 1991թ․ Հայաստանի Հանրապետության հռչակման և կայացման, արդյունավետ կառավարման գործում։

Ինտերակտիվ կապի միջոցով Երևանից թեմայի վերաբերյալ հանգամանալից ելույթ ունեցավ նաև քաղաքագետ, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Մարկարովը։

Ելույթներից հետո դեսպանը պատասխանեց ներկաների հարցերին:

Նույն օրը ՀՀ դեսպանը հանդիպեց Մալմյոյի համալսարանի ռեկտոր Շերստին Թամի և փոխռեկտոր Պեռ Հիլբուրիհեի հետ և զրուցակիցներին հակիրճ տեղեկացրեց Հայաստանի բուհերի՝ Շվեդիայի մի շարք համալսարանների հետ ստեղծված միջբուհական համագործակցության և Շվեդական ինստիտուտի ծրագրերով շվեդական տարբեր համալսարանններում ուսանողների, դասախոսների փոխանակման ծրագրերի մասին։ Զրույցի ընթացքում քննարկվեցին Մալմյոյի համալսարանի և հայաստանյան բուհերի միջև համագործակցության հարցեր։
orer.eu


Հայկական արմատներով լեհ մեծանուն կոմպոզիտոր, դիրիժոր Քշիշտոֆ Պենդերեցկին կնախագահի Խաչատրյանի 14-րդ միջազգային մրցույթի ժյուրին

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, մայիսի 22, ԱՐՑԱԽՊՐԵՍ: Լեհ մեծանուն կոմպոզիտոր, դիրիժոր Քշիշտոֆ Պենդերեցկին Խաչատրյանի 14-րդ միջազգային մրցույթի ժյուրիի պատվավոր նախագահն է։ Մեր ժամանակների մեծագույն երաժիշտը մրցույթի օրերին լինելու է Հայաստանում և ժյուրիի անդամների հետ բացահայտելու է մրցույթի լավագույն թավջութակահարին։

Մաեստրո Պենդերեցկին, անդրադառնալով Խաչատրյանի մրցույթին, նշել է. «Ես վստահ եմ, որ Խաչատրյանի անունը կրող մրցույթն իր ուրույն տեղն է գրավելու աշխարհի մեծագույն մրցույթների մեջ։ Այն շատ լավ հնարավորություն է իրենց կարիերան սկսող երաժիշտների համար»։
 
Խաչատրյանի 14-րդ միջազգային մրցույթը կմեկնարկի հունիսի 6-ին։ Յոթ օրում ժյուրին ինը երկիր ներկայացնող 16 թավջութակահարներից կորոշի լավագույնին։
 
1-ին մրցանակակիրը կստանա դրամական պարգև՝ 15 000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ, 2-րդ տեղը զբաղեցրած երաժիշտը կարժանանա 10 000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ մրցանակի, իսկ երրորդ մրցանակակիրը՝ 5 000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամ պարգևավճարի։ Կշնորհվեն են նաև մի շարք հատուկ մրցանակներ:
 
Ա. Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթը 2013 թվականից Միջազգային երաժշտական մրցույթների համաշխարհային ֆեդերացիայի (World Federation of International Music Competitions) անդամ է, հայկական միակ մրցույթը, որ արժանացել է նման պատվի և անցկացվում է համաշխարհային այս կառույցի չափորոշիչներով։
 
Մրցույթը կյանքի է կոչվում ՀՀ մշակույթի նախարարության, «Արամ Խաչատրյան-մրցույթ» մշակութային հիմնադրամի և Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի համատեղ ջանքերի շնորհիվ։

Artsakhpress.am


Առաջին Հանրապետության 100-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի բացում Երեւանում

Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը և տիկին Նունե Սարգսյանն այսօր Նկարիչների միությունում ներկա են գտնվել Հայաստանի Առաջին Հանրապետությամն 100-ամյանին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդեսի բացմանը:

Տեր և տիկին Սարգսյանները զրուցել են արվեստագետների հետ, շրջել ցուցասրահներում, ծանոթացել ներկայացված աշխատանքներին:

Լուսանկարներ՝ ցուցահանդեսից։


Հարիւրամեակ անկախութեան. Ժիրայր Չոլաքյան

Անկախութեան հարիւրամեակը զուգադիպեցաւ Հայաստանի 3-րդ Հանրապետութեան աւարտին, խորհրդարանական Նոր Հայաստանի սկզբնաւորութեան եւ Նիկոլ Փաշինեանի թաւշեայ յեղափոխութեան։ Ժողովուրդին խանդավառութիւնը եւ սպասումները հասած են իրենց շիկացումի գագաթնակէտին։ Տակաւին տասնեակ հազարաւոր քաղաքացիներու խաղաղ ու վճռական ցոյցերու հմայքին տակ, ժողովուրդը նոյն թափով՝ համացանցով, ընկերային ցանցերու միջոցով, օրը-օրին կը հետեւի, կը խանդավառուի ու երբեմն՝ կը հակազդէ յեղաշրջումէն ետք կառավարութեան կազմութեան եւ անոր կայացուցած առաջին որոշումներուն։

Փաշինեանի յեղափոխութիւնը հարիւրամեակի լաւագոյն պարգեւն էր Հայութեան, լաւագոյն տօնախմբութիւնը։ Հարիւր տարի առաջ, համաշխարհային պատերազմի աւարտին, մինչ մեծ տէրութիւնները իրենց միջեւ կը բաժնէին պատերազմական աւարը՝ Հայութիւնը անկախութիւն հռչակեց անապահով, անկայուն, անորոշ պայմաններու մէջ։ Կորսնցուց իր հողատարածքին 9/10-րդը։ Դարերով ուրիշի լուծին հպատակ ըլլալէ ետք՝ ջարդի, բռնագաղթի, հարստահարութեան գնով անկախութիւն հռչակեց։ Վեց դարերու ընթացքին մղուած ինքնութեան, ազգային գիտակցութեան ու ֆիզիքական գոյատեւման պայքարի շնորհիւ։

Թէեւ առաջին հանրապետութիւնը երկու տարի տեւեց, սակայն այդ երկու տարիները բաւական էին որ Հայաստան ընդունուի եւ արձանագրուի իբրեւ անկախ Հանրապետութիւն եւ այդ կարգավիճակով դառնայ Սովետական Միութեան 16-ի շարքին՝ հանրապետական անդամ։ Եւ այդ կարգավիճակով իրաւունք ունենայ 1991-ին ինքզինք հռչակելու անկախ Հանրապետութիւն։ Եթէ չըլլար առաջին Հանրապետութիւնը, չէինք ունենար 1991-ի անկախանալու իրաւունքը։

Բայց փաստը ցոյց տուաւ, որ անկախութեան հռչակումը բաւարար չէ երկիր մը անկախ սեպելու համար, երբ պետութիւնը իր բնակչութիւնը, իր քաղաքացիները ապրեցնելու, պահպանելու, պաշտպանելու, նիւթապէս եւ հոգեպէս բաւարարելու միջոցներ չի տրամադրեր։ Երբ անոնցմէ կը գողնայ, կը գնէ՝ բռնի կամ այլ սպառնական ձեւերով՝ անոնց ինքնիշխանութեան իրաւունքը։ Երբ պետութիւն մը չի գիտակցիր, որ իր մեծագոյն հարստութիւնը իր ժողովուրդն է, իր հզօրութիւնը՝ ժողովուրդի՛ն հզօրութիւնն է, իր ապագան՝ ժողովուրդի՛ն ստեղծելիք ապագան է։

1918-ին նորանկախ Հայաստան անհաւասար պատերազմ մղեց նախ Թուրքերուն դէմ, ապա անսպասելիօրէն իր անկախութեան սպառնացող բոլշեւիկութեան դէմ, որ շատ աւելի վտանգաւոր ու դաւադիր հանդիսացաւ, թէ՛ Թուրքերուն օգնելով եւ թէ՛ միաժամանակ՝ ներսէն հայ բոլշեւիկներու միջոցով, զէնքով ու գաղափարախօսութեամբ գրաւելով բերդը։

2018-ին, հարիւրամեակ մը վերջ, չկայ բոլշեւիկեան գաղափարախօսական վտանգը, թուրքեւազէրական սպառնալիքին կը դիմակալէ հայկական բանակը Ռուսաստանի պաշտպանական համակարգի ներքոյ, սակայն ցցուեցաւ նոր վտանգ մը՝ հայ իշխանաւորներու ձեռքով Հայութեան՝ ինքն իր հողերուն վրայ օտարացումը, որուն անմիջական հետեւանքներն էին յուսալքութիւնը, ծնունդներու նուազումը, անձնասպանական արարքներու աճը, արտագաղթն ու մշակութային թշուառացումը։ Այս յոռեգոյն պայմաններէն ծնաւ ինքնասթափումի պահը Նիկոլ Փաշինեանի առաջնորդութեամբ, միջազգային մրցակցութեան, քաղաքակրթական բախումներու ու անհաշիւ տագնապներու մթնոլորտի մէջ։ Հայաստանի զարգացումին ու անկախութեան համար բացուեցաւ նոր էջ մը։ Կեցցէ՜ անկախութեան համար համաժողովրդային շարժումը։ Կեցցե՛ն առաջին գծի վրայ բոլոր պայքարողները։
Ժ.Չ. ■

Նոր Յառաջ

Փարիզ


Musical weekend in Poghossian foundation-Brussels

*


Pražské jaro žije novou hudbou

*


Աւստրալիոյ Ռայտ Քաղաքը Վաւերացուց Արցախի Անկախութեան Սատարող Բանաձեւ

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ.- Արցախի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութեան տեղեկատուութեան վարչութիւնը կը հաղորդէ, որ Աւստրալիոյ Ռայտ քաղաքի քաղաքապետական խորհուրդը Մայիս 22ին միաձայնութեամբ վաւերացուցած է բանաձեւ մը, որ նեցուկ կը կանգնի Արցախի Հանրապետութեան անկախութեան: Բանաձեւին մէջ կոչ կ՛ըլլայ կեդրոնական իշխանութիւններուն, որ պաշտօնապէս ճանչնան Արցախի Հանրապետութեան անկախութիւնը եւ ամրապնդեն Աւստրալիոյ յարաբերութիւնները Արցախի ու անոր քաղաքացիներուն հետ:

Ստորեւ՝ բանաձեւի մէկ մասին ոչ-պաշտօնական թարգմանութիւնը.

«1. Ռայտ քաղաքի քաղաքապետական խորհուրդը կը նշէ, որ 2018ին կը լրանայ Արցախի ազատագրական շարժման 30ամեակը, որ յանգեցուց 1991ին Արցախի Հանրապետութեան (նախապէս՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւն) անկախութեան հռչակման:

  1. Ռայտ քաղաքի քաղաքային խորհուրդը՝

ա. կը հաստատէ ինքնորոշման հիմնական իրաւունքի եւ ազատ ու ժողովրդավարական հասարակութեան կարեւորութիւնը,

բ. կը ճանչնայ բոլոր ժողովուրդներուն, ներառեալ՝ Արցախի Հանրապետութեան ժողովուրդին ինքնորոշման իրաւունքը,

գ. կ՛ընդգծէ Արցախի Հանրապետութեան շարունակական ջանքերը՝ ուղղուած օրինական խորհրդարանական ընտրութիւններու միջոցով ազատ եւ ժողովրդավարական հասարակութեան կառուցման ու պատասխանատու կառավարութեան կազմաւորման,

դ. կը սատարէ եւ կը խրախուսէ միջազգային հանրութեան մէջ Արցախի Հանրապետութեան ներգրաւուածութիւնը՝ առկայ տարածաշրջանային խնդիրներու լուծման հասնելու եւ խաղաղութիւն ու կայունութիւն հաստատելու նպատակով,

ե. կը խրախուսէ Արցախի Հանրապետութեան հետ խաղաղ յարաբերութիւններու հաստատումը, ինչպէս նաեւ Արցախի ժողովուրդին մարդասիրական եւ տնտեսական աջակցութեան տրամադրումը, եւ

զ. կոչ կ՛ընէ դաշնակցային կառավարութեան՝ պաշտօնապէս ճանչնալու Արցախի Հանրապետութեան անկախութիւնը եւ ամրապնդելու Աւստրալիոյ յարաբերութիւնները Արցախի Հանրապետութեան ու անոր քաղաքացիներուն հետ»:


«Հայաստանի Հանրապետությունը և հայ եկեղեցու դերակատարությունը հայոց պետականության կայացման գործում» խորագրով գիտաժողովը

 

Մայիսի 22-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Վաչե և Թամար Մանուկյան» մատենադարանում ՀՀ սփյուռքի նախարարության և «Վաչե և Թամար Մանուկյան» մատենադարանի նախաձեռնությամբ մեկնարկեց «Հայաստանի Հանրապետությունը և հայ եկեղեցու դերակատարությունը հայոց պետականության կայացման գործում (1918-2018թթ.)» խորագրով գիտաժողովը՝ նվիրված Հայաստանի Հանրապետության և Մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակին:

Գիտաժողովի բացմանը Օրհնության խոսքով հանդես եկավ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը: Նա իր խոսքում կարևորեց գիտաժողվի անցկացումը, որի ընթացքում մեկ անգամ ևս անդրադարձ է կատարվելու Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու նվիրական առաքելությանը, ազգանվեր գործունեությանը: Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը նշեց, որ Մայիսյան հերոսմարտերը ապացույցն էին հայ ժողովրդի սիրո ու միասնականության, և մեր Սուրբ Եկեղեցին ինչպես 1918 թվականին, այնպես էլ Արցախյան հերոսամարտի ողջ ընթացքում օրհնել է ժողովրդի արդար պայքարը: Վեհափառն իր խոսքում ընդգծեց, որ Հայաստանի առաջին Հանրապետության և Մայիսյան հերոսամարտերի 100-ամյակները աշխարհասփյուռ հայ ժողովրդին ուղղված ազդակ են՝ նպաստելու մեր պետության զարգացմանն ու առաջընթացին:

Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ՀՀ սփյուռքի նախարար Մխիթար Հայրապետյանը: Նա ընդգծեց, որ Սփյուռքի նախարարի պաշտոնում առաջին անգամ է մասնակցում նման կարևոր միջոցառման, որն ավելի է սերտացնում նախարարության և Մայր Աթոռի հարաբերությունները:

Նախարարը կարևորեց համահայկական առաջնահերթություններ, մասնավորապես՝ հայապահպանությունն ու հայրենադարձությունը: Ադրադառնալով համաշխարհայնացման մարտահրավերներին և Սփյուռքում ուծացման վտանգին՝ Մխիթար Հայրապետյանն ընդգծեց, որ այս երկու առաջնահերթությունների կենսագործման համար սահմանվել է քաղաքական հատուկ ուղենիշ:

Մխիթար Հայրապետյանը նշեց, որ այսօր Սփյուռքում առկա է Հայաստանի կողքին լինելու, այն շենացնելու և զարգացնելու աննախադեպ ալիք: Նա անդրադարձավ հայոց պետականության կայացման գործում հայ եկեղեցու դերակատարությունը՝ նշելով, որ եկեղեցին պետականության բացակայության պայմաններում անգամ ապավեն է եղել իր ժողովրդին: Նա շեշտեց, որ յուրաքանչյուրի գործունեության հիմքում պետք է լինի հզոր Հայաստանի, ապահով Արցախի և կազմակերպված Սփյուռքի տեսլականը: «Վստահ եմ, որ համատեղ ուժերով կարող ենք հասնել մեր համազգային նպատակների կեսնագործմանը»,-եզրափակեց իր խոսքը Մխիթար Հայրապետյանը:

Բացման խոսքով հանդես եկավ նաև Մայր Աթոռի արտաքին հարաբերությունների և արարողակարգի բաժնի տնօրեն Տ. Նաթան արք. Հովհաննիսյանը:

Գիտաժողովն աշխատանքները շարունակեց երկու նիստերով: Գիտաժողովի զեկուցողներն են ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրեն Վարդան Դևրիկյանը («Մայր Աթոռի և Սփյուռքի թեմերի հարաբերությունները Հայաստանի առաջին Հանրապետության տարիներին»),  Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի տեսուչ Տ. Գարեգին վրդ. Համբարձումյանը («Եկեղեցի-պետություն հարաբերությունները. պատմական ակնարկ»), Թեհրանի Հայոց թեմի առաջնորդ Տ. Սեպուհ արք. Սարգիսյանը («Հայ եկեղեցու դերակատարությունը Հայոց պետականության կայունացման և զորացման գործում. պատմական ակնարկ»), ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկան Էդիկ Մինասյանը («Հայ եկեղեցին Հայաստանի երրորդ Հանրապետության անկախության և պետականաշինության համար մղվող պայքարում (1991-2001 թթ.)»), Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի թանգարանների և արխիվի տնօրեն Տ. Ասողիկ քհն. Կարապետյանը («Գևորգ Ե Հայոց Հայրապետ»), ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետի Հայ եկեղեցու պատմության և եկեղեցաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր  Արծրունի Սահակյանը («Մայր Աթոռի հայահավաք ու պետականակերտ միտումները 15-20-րդ դարերում»), Հայաստանի ազգային արխիվի կինոֆոտոֆոնո փաստաթղթերի մասնաճյուղի վարիչ Ավագ Հարությունյանը («Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հասարակական գործունեությունը 1918-1920 թթ.»), Ազգային արխիվի գիտահետազոտական բաժնի վարիչ Գոհար Ավագյանը («Մայր Աթոռի կալվածական խնդիրները Հայաստանի առաջին Հանրապետության տարիներին»), ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի պետության և իրավունքի տեսության ու պատմության ամբիոնի վարիչ, Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի դասախոս Արթուր Վաղարշյանը («Հայաստանի առաջին Հանրապետության հիմնադրման նախադրյալները»), Մ. Հերացու անվան ԵՊԲՀ Հասարակագիտական առարկաների ամբիոնի վարիչ Վահան Մելիքյանը («Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի 1917 թ. եկեղեցական համագումարը»), Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի դասախոս Ավետիս Հարությունյանը («Հայաստանի առաջին Հանրապետության ստեղծման հարցի շուրջ»), Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության միաբան Տ. Վարուժան արք. Հերկելյանը («Հայ եկեղեցին գործակից հայկական պետութեան»), ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի Հայոց պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր Աշոտ Հայրունին («Հայաստանի Հանրապետության Բեռլինի պատվիրակության գործունեությունը 1918 թվականին»), Գյումրիի Հայ կաթողիկե Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու հոգևոր հովիվ Հ. Մաշտոց վրդ. Զահթերյանը («Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցւոյ ներդրումը եւ անոր մշակած յարաբերութիւնը Հայոց նորաստեղծ պետականութեան յարատեւման եւ հզօրացման գործընթացին մէջ»), Հայ Ավետարանական եկեղեցու հոգևոր հովիվ Պատվելի Արամ Բաբաջանյանը («Հայ Ավետարանական եկեղեցու գործունեությունը Հայաստանի առաջին Հանրապետության տարիներին»), ՌԴ և ՀՀ պատմական գիտությունների դոկտոր, Մոսկվայի պետական համալսարանի Երևանի մասնաճյուղի պրոֆեսոր Ստեփան Ստեփանյանցը («Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմը 1917-1920 թթ.»), ԵՊՀ աստվածաբանության ֆակուլտետի  Հայ եկեղեցու պատմության և եկեղեցաբանության ամբիոնի դոցենտ Լիլիթ Պողոսյանը («Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը և նորանկախ Հայաստանի Հանրապետությունը»), Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Սուսաննա Հովհաննիսյանը («Հովհաննես Թումանյանի գործունեությունը Հայաստանի առաջին Հանրապետության ստեղծման օրերին»), պատմական գիտությունների թեկնածու, սփյուռքագետ Հայկ Ենգիբարյանը («Հայ Առաքելական Եկեղեցին և Մեծ հայրենադարձության պետական ծրագիրը»):

 


Սփյուռքի նախարարն առաջարկում է Սփյուռքի համար խորհրդարան ձևավորել Հայաստանում

Սփյուռքի նոր նախարար Մխիթար Հայրապետյանը, որն այդ պաշտոնում նշանակվել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից մայիսի 11-ին, հայտարարել է, որ երկրորդ օրենսդիր մարմին է ստեղծվելու Հայաստանում`սփյուռքահայերին ներկայացնելու համար:

Սա գրավիչ գաղափար է, սակայն նորույթ չէ: Հետաքրքիր է, որ Սփյուռքի նախկին նախարար Հրանուշ Հակոբյանը 2011 թ. հունվարի 30-ին Լոս Անջելես կատարած իր այցելության ժամանակ հանդես եկավ համանման հայտարարությամբ, առաջարկելով ստեղծել Սենատ Հայաստանում, ի լրումն գոյություն ունեցող խորհրդարանի, որը մասամբ կներգրավեր սփյուռքահայերին:

2011 թ. նախարար Հակոբյանի հայտարարությունից օրեր անց ես խմբագրական գրեցի՝բարձրացնելով մի շարք հարցեր, որոնք վերաբերում են նաև այս ամսվա սկզբին Սփյուռքի նորանշանակ նախարարի արած առաջարկին:

Ամենակարևոր խնդիրն այն է, որ երկրորդ օրենսդիր պալատի ստեղծումը փոփոխություն է պահանջում ՀՀ Սահմանադրության մեջ, որն այնքան էլ հեշտ գործ չէ: Առանց նման փոփոխության Հայաստանի կառավարության կառուցվածքը չի կարող փոխվել: Հետաքրքիր է, Սփյուռքի նոր նախարարը չի նշել, որ իր առաջարկը կպահանջի սահմանադրական փոփոխություններ: Սա լուրջ խնդիր է, քանի որ Սահմանադրությունը վերջին անգամ վերանայվել է 2015 թվականին, և ոչ հավանական է, ոչ էլ ցանկալի, որ այն այդքան շուտ փոփոխվի: Նույնիսկ նորանշանակ վարչապետը խոստովանեց, որ սահմանադրության հաճախակի փոփոխումը լավ գաղափար չէ: Կարևոր է նաև նշել, որ չնայած Սփյուռքի նախկին նախարարի հայտարարությանը, երբ ՀՀ Սահմանադրությունը 2015 թ. վերջապես փոփոխվեց, դրանում չներառվեց Սփյուռքի համար երկրորդ օրենսդիր պալատի հայեցակարգը:

Քանի որ Սփյուռքի նորանշանակ նախարարը խնդրեց աշխարհասփյուռ հայերին իրենց տեսակետն արտահայտել իր նոր առաջարկի վերաբերյալ, ես կցանականայի մի շարք հարցեր բարձրացնել.

1)    Արդյոք ՀՀ կառավարությունը պատրա՞ստ է փոխել Սահմանադրությունը երկրորդ օրենսդրական պալատ ստեղծելու համար: Այլընտրանքային տարբերակը, որ չի պահանջի Սահմանադրության փոփոխություն, հնարավորություն կտա սփյուռքահայերին ներգրավել ներկայիս խորհրդարանում: Մի շարք երկրներ նման մեխանիզմ են ընդունել: Պետք է մանրամասն ուսումնասիրել, թե ինչպես են մյուս երկրները լուծել իրենց Սփյուռքի ներկայացուցիչների մասնակցությունը իրենց օրենսդիր մարմիններում:

2)    Ինչպիսի՞ն է լինելու նոր պալատի մանդատը: Արդյոք միա՞յն համահայկական հարցերի քննարկում, ինչպիսիք են Հայոց ցեղասպանությունը, Թուրքիայից պահանջները, Արցախյան հակամարտությունը և սփյուռքահայությանն առնչվող խնդիրները, թե՞ դա վերաբերելու է նաև Հայաստանի ներքին խնդիրներին: Նախարար Հայրապետյանն իր հարցազրույցներից մեկում նշել է, որ նոր պալատը կլինի խորհրդատվական, այլ ոչ թե որոշում կայացնող մարմին: Սա տարատեսակ հարցերի տեղիք կտա ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Սփյուռքում: Արդյոք Սփյուռքահայերը կբավարարվե՞ն դժվարություններով ընտրել իրենց համայնքների ներկայացուցիչներին և անսահմանափակ ժամանակ ծախսել երևանյան հանդիպումներում, պարզապես Հայաստանի կառավարությանը խորհուրդ տալու համար, որը կարող է լսելի չլինել: Արդյոք Սփյուռքի ներկայացուցիչները շուտով չե՞ն կորցնի իրենց հետաքրքրությունը և չե՞ն դադարեցնի մասնակցությունը նման խորհրդատվական մարմնի հանդիպումներին: Մյուս կողմից, արդյոք Հայաստանի բնակիչները կողջունե՞ն որոշումներ կամ նույնիսկ խորհուրդներ այն հայերից, որոնք չեն ապրում Հայաստանում:

3)    Ինչպե՞ս են ընտրվելու նոր օրենսդիր մարմնի ներկայացուցիչները: Արդյոք նրանք կընտրվե՞ն իրենց աշխարհասփյուռ համայնքների կողմից, թե՞ կնշանակվեն Հայաստանի կառավարության կողմից: Իմ կարծիքով, Սփյուռքի ներկայացուցիչները պետք է ընտրվեն իրենց համայնքի անդամների կողմից, անկախ նրանից, թե որքան դժվար կլինի նման ընտրությունների կազմակերպումն ամբողջ աշխարհում: Հայաստանի կառավարությունը չպետք է ներգրավվի Սփյուռքում անցկացվող ընտրություններում: Հայաստանի կառավարության կողմից նշանակված կամ հայկական կազմակերպություններից ընտրված ներկայացուցիչները չեն կարող պնդել, որ իրենք իսկապես ներկայացնում են սփյուռքահայերին, քանի որ հանրությունը չի ընտրել նրանց: Սփյուռքի կազմակերպությունների ղեկավարները ներկայացնում են միայն իրենց սեփական անդամներին, այլ ոչ թե սփյուռքահայության մեծամասնությանը, քանի որ հայերի մեծ մասը որևէ կազմակերպության անդամ չէ: Նաև լավ գաղափար չէ Հայաստանում ունենալ երկու օրենսդիր պալատ, որոնցից մեկն ընտրված է Հայաստանի քաղաքացիների կողմից (ներկայիս խորհրդարանը), իսկ երկրորդը կազմված կլինի նշանակված, չընտրված անդամներից:

4)    Ինչպիսի՞ն կլինեն թեկնածուների և ընտրողների չափանիշները Սփյուռքի պալատի համար: Արդյոք ընդունելի՞ կլինի, որ թեկնածուծները լինեն այն հայերը, որոնք օտարերկրյա երկրների քաղաքացիներ են, թե՞ պետք է խնդրել, որ նրանք ձեռք բերեն առնվազն երկքաղաքացիություն: Հակառակ դեպքում, տարօրինակ կլինի, որ մի խումբ օտարերկրյա քաղաքացիներ, թեկուզ հայեր, Երևանում նստած որոշումներ կայացնեն կամ խորհուրդներ տան, որոնք կարող են ազդել Հայաստանի բնակչության վրա:

5)    Արդյոք նոր օրենսդիր մարմնի սփյուռքյան ներկայացուցիչները պե՞տք է տեղափոխվեն Հայաստան տարեկան նստաշրջաններին մասնակցելու համար, թե՞ ընդամենը կարող են Հայաստան գալ  կարճ ժամկետով՝ մասնակցելու ժողովներին, որտեղ քննարկվելու են համահայկական հարցեր:

Իհարկե, պետք չէ շտապել երկրորդ օրենսդիր մարմնի ձևավորման հարցում: Ինչպես նախարար Հայրապետյանն առաջարկեց՝ Հայաստանում և Սփյուռքում պետք է անցկացվեն բազմակողմանի խորհրդակցություններ՝ գտնելու մի այնպիսի լուծում, որը կբխի համայն հայության շահերից:

Հարութ Սասունյան       

«Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր

www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի


Հայաստանը լավագույն ուղղությունն է . ասում է չեխ ճանապարհորդ Վախալը

Պրահայի Վելեսլավին թաղամասի ճամփորդական սրճարանում երեկ տեղի ունեցավ չեխ ճանապարհորդ Վլադիմիր Վախալի Հայաստանին ու Լեռնային Ղարաբաղին նվիրված դասախոսությունը, որն ուղեկցվում էր լուսանկարների ցուցադրությամբ եւ հյութեղ մեկնաբանություններով։ 7 տարի շարունակ Հայաստան ճամփորդող Վլադիմիրը, նոր է վերադարձել Երեւանից, ուր 30-օրյա ճամփորդության ընթացքում  ականտես է եղել թավշյա հեղափոխությանը, անցկացրել հիշարժան արկածներով լի ժամանակ եւ իբրեւ անձնական փորձառության արդյունք՝ ներկաներին խորհուրդ էր տալիս անպայման այցելել Հայաստան։

ՙՈրեւէ պատճառ չկա Հայաստան չգնալու համար։ Ես միայն կարող եմ ասել, որ բոլոր առումներով Հայաստանն առաջին ուղղությունն է, որ կարող եք ընտրել եւ այցելել՚,- ոգեւորում էր նա ներկաներին։

,,Հայաստանը գրավում է ոչ միայն քրիստոնեական անցյալով ու ներկայով, եկեղեցիների ու վանքերի  առատությամբ, այլեւ մաքրությամբ, ժամանակակից դիզայնով ռեստորաններով ու սրճարաններով, մարդկանց հյուրասիրությամբ եւ հայկական խոհանոցի թարմ ու համեղ ուստեստեղենով,,- ասում էր Վախալը։

Վլադիմիրը հիացած է նաեւ Երեւանի ճարտարապետությամբ, խմելու ջրով ու հայկական կոնյակով, գինիների տեսակներով ու թորած  օղու համով, նույնիսկ ՙԳյումրի՚ եւ ՙԿիլիկիա՚ գարեջրերով։ Անդրանիկը նրա ամենասիրած հայ հերոսն է, իսկ Արարատի բնապատկերը՝ նրա նախընտրած տեսարանը։ Ու թեեւ Արարատն այժմ գտնվում է Թուրքիայի տարածքում, բայց Վլադիմիրի ասելով, հույս ունի, որ մի օր իր սիրելի լեռը կվերադարձվի Հայաստանի տարածք։

Լեռնային Ղարաբաղի մասին պատմական տեղեկություններից ու ներկա կարգավիճակի մասին տեղեկություններ տալուց հետո,Վլադիմիրը ցույց տվեց նաեւ մի քանի լուսանկար Աղդամից, Վանք գյուղից, Շուշիից ու Գանձասարից, Դադիվանքից, նաեւ հետաքրքիր պատմություններ հիշեց իրեն ուղեկցող արցախցիների մասին։

Չեխ ճանապարհորդը հումորով ներկայացում էր,թե ինչպես օգտվել քաղաքային տրանսպորտից, ինչ թանգարաններ այցելել եւ ինչ համտեսել։ Օրինակ, նրա կարծիքով հայերը հոյակապ պանիր են պատրաստում եւ Հայաստանում անպայման պետք է փորձել պանրի տեսակները, ինչպես նաեւ ծիրանը՝ չորացրած,  թե թարմ վիճակում։ Նույնը վերաբերում է հայկական բանջարեղենին։  Միակ բանը, որ նա խորհուրդ տվեց երբեք չխմել, դա Բուրատինո հայկական լիմոնադն է։ Նաեւ խոսեց լեզվի մասին, հայերեն երեք բառ է սովորել, որոնք անընդհատ օգտագործել է՝ մոխրաման, զուգարան եւ հրապարակ։

Իսկ մնացյալ հարցերում, խորհուրդ տվեց մեկնել Հայաստան եւ վայելել օդը, ջուրը եւ բնությունը,  հիանալ Սեւանա լճի գեղեցկությամբ՝ անպայման այցելելով նաեւ Սուրբ Էջմիածին։

Իբրեւ հավելում, վերջում ներկայացնում ենք նաեւ Հայաստանում կատարած լուսանկարները, այդ թվում՝  թավշյա հեղափոխության օրերին, որոնք արտահայտում են այդ օրերի ապրումներն ու զգացումները։

Հ.Ա.

orer.eu

 

 

 

 


Կիպրոսի հայ համայնքի ներկայացուցիչ Վարդգես Մահտեսյանը հանդիպեց սփյուռքի նախարարին

Մայիսի 22-ին ՀՀ սփյուռքի նախարար Մխիթար Հայրապետյանն ընդունեց Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատում կիպրահայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ Վարդգես Մահտեսյանին:

Ողջունելով հյուրին՝ Սփյուռքի նախարարը նշեց, որ նախարարության համար առաջնային խնդիր են Հայաստան-Սփյուռք կապերի պահպանումն ու զարգացումը: «Սփյուռքը բազմերանգ է, բազմաշերտ ու բարդ: Արդյունավետ գործելու համար հարկավոր է կամք, պատրաստակամություն, ինչը մենք ունենք: Պետք է սկսենք ակտիվ գործել»,-նշեց նախարարը:

Շնորհավորելով Մխիթար Հայրապետյանին ՀՀ սփյուռքի նախարարի պաշտոնում նշանակվելու առթիվ՝ Վարդգես Մահտեսյանն ընդգծեց, որ Սփյուռքի նախարարությունը իրենց համար կարևոր կառույց է: «Կշարունակենք մեր գործակցությունը, ավելի կմշակենք այն ու կսերտացնենք: Թե՛ Հայաստանի հանրությունը, թե՛ Սփյուռքը նոր կառավարությունից մեծ ակնկալիքներ ունի: Չափազանց ուրախ եմ, որ աշխարհին ցույց տվեցինք մեր միասնականությունը, առանց մեկ կաթիլ արյան հաղթահարեցինք դժվարությունները: Այսօր ժողովրդի դեմքին ժպիտ կա, գոհունակության զգացում: Առավել ուրախ եմ, որ կառավարության կազմում ներգրավված են երիտասարդ ուժեր»,-նշեց հյուրը:

Երկուստեք քննարկվեցին նախարարության ծրագրերին առնչվող հարցեր: Մասնավորապես ադրադարձ կատարվեց նախարարության «Արի տուն» ծրագրին: Նախարար Մխիթար Հայրապետյանը նշեց, որ այս տարի ծրագրերն իրենց բնականոն հունով կընթանան, հնարավորության դեպքում կկատարվեն որոշակի տեխնիկական բարեփոխումներ:

«Մյուս տարի մեր ծրագրերը փոփոխություններ կկրեն: Մեր բոլոր քայլերը միտված են լինելու միմիայն աշխատանքի բարելավմանը»,-ընդգծեց Սփյուռքի նախարարը:

Հանդիպման ավարտին Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատում կիպրահայ համայնքի պետական ներկայացուցիչ Վարդգես Մահտեսյանը նախարար Մխիթար Հայրապետյանին մաղթեց արդյունավետ աշխատանք և սերտ գործակցություն Սփյուռքի հետ:


Իջևանն ու Հրազդանը հյուրընկալում են համաեվրոպական տոնը

Մայիսի 12-ին Իջևանն առաջին անգամ հյուրընկալեց Եվրոպայի օրվա տոնակատարությունները, որի ընթացքում Տավուշի մարզի քաղաքացիները հնարավորություն ունեցան մասնակցելու տարբեր միջոցառումների: Շատրվանների հրապարակում մարդիկ ծանոթանում էին Եվրոպայում և Հայաստանում Եվրոպական միության կողմից ֆինանսավորվող ծրագրերին ու դրանց ձեռքբերումներին, վայելում էին լավ երաժշտություն, պարում էին, մասնակցում տարբեր մրցույթների ու ստանում բազմաթիվ անակնկալ նվերներ: Տոնակատարությունը ներառում էր նաև եվրոպական տարբեր երկրների ուտեստների համտես: Հայաստանում ԵՄ պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Պյոտր Սվիտալսկին և Իջևանի քաղաքապետ Վարդան Ղալումյանը մասնակցեցին միջոցառման բացմանը:

ԵՄ դեսպանը շնորհակալություն հայտնեց քաղաքապետին հյուրընկալության համար. «Մենք շատ ուրախ ենք, որ այստեղ ենք առաջին անգամ և նշում ենք Եվրոպայի օրը: Հուսով եմ, որ այն կդառնա ամենամյա ավանդույթ: Առաջին հերթին ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել բոլորին, մասնավորապես, Իջևանի երիտասարդներին մեզ միանալու համար: Եվրոպայի օրը համատեղ տոնակատարություն է. մենք նշում ենք նույն, մեծ ընտանիքի անդամ լինելու փաստը: Այս տարի մենք Եվրոպայի օրը տոնում ենք «Եվրոպան այստեղ է» կարգախոսով: Անշուշտ, ԵՄ-ն փորձում է օգտակար լինել և դրական արդյունքներ գրանցել Հայաստանի քաղաքացիների համար: ԵՄ-ն Հայաստանի ամենամեծ դոնորն է և ամենամեծ ներդրողը: Իջևանում մենք օգնել ենք վերանորոգել առաջին ատյանի դատարանի շենքը և միջին մասնագիտական կրթության և ուսուցման հաստատությունը»:
Քաղաքապետ Ղալումյանը նույնպես շնորհակալություն հայտնեց ԵՄ-ին Եվրոպայի օրվա տոնակատարությունները քաղաք բերելու և ԵՄ աջակցությամբ իրականացված ծրագրերի համար՝ հույս հայտնելով, որ ապագայում կիրականցվեն նոր ծրագրեր:

086A1879Հաջորդ օրը՝ մայիսի 13-ին, Եվրոպայի օրվա տոնակատարությունները հասան Հրազդան: Սա երկրորդ քաղաքն է, որն այս տարին առաջին անգամ է հյուրընկալում համաեվրոպական տոնը: Չնայած հորդառատ անձրևին՝ Կոտայքի մարզի բնակիչները հավաքվել էին Սահմանադրության հրապարակում միանալու տոնակատարություններին ու հաճելի ժամանակ անցկացնելու: ԵՄ դեսպանն ու Հրազդանի քաղաքապետ Արամ Դանիելյանը ողջունեցին ներկաներին:

Դեսպան Սվիտալսկին ուրախ էր տեսնել բազմաթիվ մարդկանց. «Հրազդանն առաջին անգամ է հյուրընկալում Եվրոպայի օրվա տոնակատարությունները: Մենք ուրախ ենք, որ ամեն տարի շրջում ենք Հայաստանում և միասին նշում ենք խաղաղության ու միասնության այս տոնը: Այս տարի մեր տոնակատարությունների կենտրոնում երիտասարդներն են: Հրազդանում մենք իրականարվել են բազմաթիվ ծրագրեր` նպաստելով միջին մասնագիտական կրթության և ուսուցման հաստատության, առաջին ատյանի դատարանի շենքին վերանորոգմանը: Մենք իրականացնում ենք նաև կոշտ թափոնների կառավարման ծրագիր: ԵՄ-ն հանձնառու է Հայաստանի հետ աշխատելուն: Հուսով եմ, որ այս տոնակատարությունները ձեզ ուրախություն են պարգևում»:


RSS

Szukaj

Linki

Telefonia

Reklama

Administracja

Group & Page

Back Links

Stats